Adam Mickiewicz (1798-1855) - Krypta Wieszczów Narodowych na Wawelu

26 listopada 1855 roku w Konstantynopolu (dzisiejszym Stambule) w wieku 57 lat zmarł Adam Mickiewicz - polski poeta, autor epopei narodowej pt "Pan Tadeusz". Na swoim koncie miał też takie dzieła jak "Dziady", "Reduta Ordona", czy "Konrad Wallenrod". Dzisiaj przypada 164. rocznica śmierci Adama Mickiewicza.

Do Konstantynopola Mickiewicz przyjechał we wrześniu 1855 roku, (zaledwie 2 miesiące przed śmiercią), aby tworzyć oddziały polskie (Legion Polski), a także złożony z Żydów, pod nazwą Legion Żydowski, do walki z carską Rosją. Zamieszkiwał w domu wdowy po kapitanie wojsk tureckich, gdzie zmarł. Nagły zgon nastąpił podczas epidemii cholery (prawdopodobnie na tę chorobę, choć pojawiły się też sugestie, że mógł zostać otruty arszenikiem lub doznać udaru mózgu). Pochowany w tymczasowym grobie w Stambule. W domu, w którym mieszkał i zmarł, przy Tatlı Badem Sokak nr 23, znajduje się obecnie muzeum poety założone w 100. rocznicę jego śmierci. Prostopadle do tej uliczki biegnie uliczka imienia Adama Mickiewicza.

Następnie ciało Mickiewicza zostało przewiezione do Paryża i w 1855 pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency.

W roku 1890 sprowadzono prochy Adama Mickiewicza do Polski. Specjalnie w ramach przygotowań do złożenia szczątków Adama Mickiewicza w katedrze na Wawelu urządzono Kryptę, według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Uroczysty pogrzeb poety w katedrze krakowskiej odbył się 4 lipca tego samego roku. Po zakończeniu ceremonii trumnę zniesiono do przygotowanej krypty, gdzie umieszczono ją w sarkofagu z częstochowskiego marmuru, ozdobionym medalionem z podobizną wieszcza, wykonanym przez Stanisława Romana Lewandowskiego. Na wieku natomiast wyrzeźbiono główki aniołów według modelu Michała Korpala. Lampę nad nim zawieszoną zwieńczono umbrą w kształcie orła. 

Zabrzmiał w Katedrze na Wawelu Dzwon 'Zygmunt' zwany potocznie, jako Dzwon 'Zygmunta'.

Jan Lechoń w 1950 roku z okazji 95.
napisał wiersz poświęcony temu wydarzeniu:

Śmierć Mickiewicza

Gdy przyszli, by jak co dzień odebrać rozkazy,
Zaszli drogę im ludzie, co umarłych strzegą,
I rzekli: „Nie możemy wpuścić was do niego,
Bo ten człowiek umiera od strasznej zarazy”.

Więc wtedy oni płakać zaczęli jak dzieci
I szeptali z przestrachem: „Przed nami noc ciemna!
Ten księżyc, który teraz nad Stambułem świeci,
Patrzcie, jaki jest inny niż ten nasz znad Niemna”.

A on w tej samej chwili myślał: „Jak to blisko!
Słyszę pieśń, co śpiewano nad moją kołyską,
Widzę zioła i kwiaty nad Świtezi tonią,
I jeszcze tylko chwila a dotknę je dłonią

Dzwon Zygmunt w Katedrze na Wawelu

Prawie 500 lat temu, 13 lipca 1521 roku po raz pierwszy zabrzmiał w Katedrze na Wawelu Dzwon 'Zygmunt' zwany potocznie, jako Dzwon 'Zygmunta'. Zawieszony został na dzwonnicy katedralnej - w Wieży Zygmuntowskiej. 

Nazwa Dzwon 'Zygmunt' wywodzi się od św. Zygmunta, patrona króla Zygmunta Starego, zaś nazwa Dzwon Zygmunta przyjęła się od Króla Zygmunta Starego, jako od fundatora.

Jest najpotężniejszym i najznamienitszym z historycznych dzwonów w Polsce i jedyny w Europie dzwon poruszany siłą mięśni człowieka, a nie jak inne poruszane mechanicznie. Do poruszenia 13 tonowego dzwonu potrzeba 12 dzwonników pociągających 12 lin.

Pochodzi z czasów potęgi jagiellońskiej. Na płaszczu dzwonu widoczne są postacie świętych: Zygmunta i Stanisława, sygnatura ludwisarza oraz herby państwowe: Orzeł Biały w jagiellońskiej stylizacji – godło Korony, i Pogoń – godło Litwy.

To od Dzwonu Zygmunta przyjęło się sformułowanie 'Od wielkiego dzwonu', oznaczające wydarzenie okazjonalne i wyjątkowe.
W czasach staropolskich (do końca XVIII w.) poruszany przez krakowskich, kleparskich i kazimierskich cieśli, odzywał się ponad sto razy w roku – z okazji wszystkich wielkich świąt liturgicznych, uroczystości maryjnych i w wybrane uroczystości świętych patronów Kościoła powszechnego, w tym zwłaszcza polskich: Wojciecha i Stanisława, oraz współpatrona królewskiej katedry – Wacława, pierwszego opiekuna miasta Krakowa – Floriana, i osobistego opiekuna króla fundatora – św. Zygmunta.

Bił, gdy w roku 1887 w krypcie zasłużonych na Skałce chowano Józefa Ignacego Kraszewskiego. Dzwonił, gdy w roku 1890 na Wawel przyjmowano przywiezioną z podparyskiej Montmorency trumnę Mickiewicza, później, w roku 1893, gdy na cmentarzu Rakowickim chowano Jana Matejkę i wreszcie w roku 1907 głosem 'Zygmunta' żegnała Polska Stanisława Wyspiańskiego, którego pochowano na Skałce.

Obecnie 'Zygmunt' bije w najważniejsze święta i uroczystości kościelne i narodowe.

Wieża Zygmuntowska i Wieża Zegarowa

Wieża Zygmuntowska i Wieża Zegarowa

Źródło:

Kiedy z Wawelu odzywa się Zygmunt

Alegorie wokół Mickiewicza

POMNIK ADAMA MICKIEWICZA

Pomnik Adama Mickiewicza wg projektu Teodora Rygiera powstał w XIX w. i odsłonięty w setną rocznicę urodzin poety. Mieszkańcy Leżajska wnieśli wkład w jego budowę. W 1883r urządzono bal w Zamku Leżajskim, z którego dochód w kwocie 38 złr przeznaczono na budowę pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie. Na uroczystość sprowadzenia prochów Adama Mickiewicza na Wawel Rada Miejska w Leżajsku wysłała delegację z wieńcem przyozdobionym szarfami i odnośnymi napisami na nich. W delegacji uczestniczył ks. Józef Mytkowicz i Marian Wodziński. 
Adam Mickiewicz - nasz ukochany wieszcz  od ponad stu lat stoi na Rynku Głównym w Krakowie i to stoi w niezłym towarzystwie. Otoczony postaciami alegorycznymi. Każda z nich przekazuje treści alegoryczne. 

Postać z lutnią to alegoria Poezji. 

Rycerz symbolizujący Patriotyzm

Kobieta wznosząca lewą ręką wskazuje poetę stojącego powyżej na cokole. Jest to postać alegoryczna symbolizująca Ojczyznę. Na tablicy trzymanej pod pachą możemy odczytać napis 'On kocha Naród'. U jej stóp piękny orzeł z rozpostartymi skrzydłami wpatrzony jak w obraz w piękną postać kobiety.

Starzec nauczający chłopca to alegoria symbolizująca Naukę.

Odczytanie treści alegorycznych wcale nie jest takie jednoznaczne.  Przekaz alegoryczny postaci wyrażających czy symbolizujących jakieś przesłanie każdy odczytuje bardzo indywidualnie. 

Spotkałam się kiedyś, jeszcze za czasów, kiedy studiowałam w Krakowie z odczytem krążącym w środowisku studenckim:

Cztery postacie siedzące wokół cokołu rozmawiają ze sobą. 

Jedna z nich (starzec) mówi - coś tu śmierdzi, 

druga (rycerz) - rzeczywiście, 

trzecia postać z lutnią w ręce - to nie ja, 

czwarta, kobieta wskazujaca ręką ku górze - to on!

Potwierdza to postać na cokole - tak, to ja Adam Mickiewicz!

Ciekawe, co pomyślał sobie orzeł z otwartym dziobem.