U Zalipianek w Krakowie

Idąc ul. Szewską od strony teatru Bagatela w pierwszej kamienicy po prawej, tuż przy Plantach, w tzw. Kamienicy Kantorowskiej mieściła się nieistniejąca już kawiarnia 'U Zalipianek'. 

Wnętrze kawiarni bardzo stylowe. Ściany oraz meble ozdobione barwnymi kwiatami, stoły pokryte ręcznie dzierganymi na szydełku obrusami. W całości urządzone zostało przez ludowe artystki malarki ze wsi Zalipie. I przemiłe kelnerki w ludowych strojach.

W kwietniu 2013 roku miałam przyjemność spędzić kilka godzin w kawiarni. Spotkałam się tam z moim kolegą pasjonatem - genealogiem Januszem Janota Bzowskim. Janusz przyniósł na spotkanie swoje imponujące ogromne drzewo genealogiczne, mnóstwo książek i ciekawych materiałów pomocnych w badaniach genealogicznych. Nie zapomniał o moich zainteresowaniach Krakowem. Dostałam od niego w prezencie sporo książek i broszur o Plantach i innych krakowskich parkach, o Podgórzu. 

W kwietniu 2021 na łamach Gazety Krakowskiej ukazał się bardzo ciekawy artykuł o genealogicznej pasji Janusza, o żmudnych poszukiwaniach korzeni i sukcesach tych poszukiwań. Polecam 

• Rodzinne puzzle. Jak zaczniesz szukać swoich korzeni, znajdziesz skarby

***

Niestety, przytulna kawiarnia, a raczej restauracjo-kawiarnia kultywująca tradycję ludową przestała być atrakcyjna dla Krakowian i turystów. Od października 2014 roku przestała istnieć. Przegrała z konkurencyjnymi pubami, KFC, Mc Donald'sami i innymi fast foodami.

zobacz też:

• M. J. Minakowski Genealogia potomków Sejmu Wielkiego - http://www.sejm-wielki.pl/b/cz.I047957
• Rodzinne puzzle. Jak zaczniesz szukać swoich korzeni, znajdziesz skarby

Cafe Gallery Zakopianka

Na krakowskich Plantach u wylotu ul. Św. Marka znajduje się jedna z najstarszych krakowskich kawiarni 'Cafe Gallery Zakopianka'. 

Kawiarnia została wybudowana w 1826 roku przy zajeździe, stąd odjeżdżały powozy konne do Zakopanego. 

Kawiarnia była ulubionym miejscem spotkań środowisk artystycznych i twórczych  artystów. Pośród znanych bywali tu Stanisław Wyspiański, Tadeusz Boy Żeleński, Tadeusz Przybyszewski, Włodzimierz Tetmajer, Lucjan Rydel, aktorzy z pobliskiego Teatru im. Juliusza Słowackiego. Można było spotkać również dziennikarzy, polityków, profesorów krakowskich uczelni, studentów. Chętnie zaglądają do kawiarni turyści oraz spacerowicze. 

W 2006 roku utworzono przy kawiarni Galerię Sztuki.

Zabytkowy ekspres do kawy

Ogród Biblioteki Jagiellońskiej

Na terenie Ogrodu Uniwersytet znajduje się Ogród Biblioteki Jagiellońskiej, znany również pod inną nazwą, jako Ogród Collegium Maius. Przylega on do Collegium Maius, Collegium Minus (Instytut Archeologii), Collegium Witkowskiego (Instytut Historii, kiedyś Instytut Fizyki UJ) i Collegium Medicum UJ (Collegium Nowodworskiego, w latach 1898-1940 Biblioteka Jagiellońska).

Pierwsze wzmianki o istnieniu ogrodu pojawiają się w zapisach uniwersyteckich już w 1467 roku. Owoce i warzywa z tego ogrodu trafiały na stoły profesorskie. W dokumentach z późniejszych czasów dowiadujemy się, że hodowano nawet drób, że istniał system kanalizacyjny i latryny dla studentów i nauczycieli.

Na teren ogrodu można wejść zarówno od ul. Jagiellońskiej, jak i ul. Gołębiej oraz przez długą sień dziedzińca arkadowego Collegium Maius. Ogród odrestaurowano, świeżo posadzone drzewa, krzewy i kwiaty, jeszcze nie zdobią ogrodu, ale za to przyciągają XIX w. rzeźby oraz interaktywne modele przyrządów naukowych.

Półkule magdeburskie, zegar słoneczny, model sfery armilarnej, klatka meteorologiczna i licznik scyntylacyjny – to przyrządy eksponowane nie przypadkowo. Nawiązują do różnych etapów rozwoju krakowskiej uczelni.

Przyrząd astronomiczny do wyznaczania współrzędnych ekliptycznych i równikowych ciał niebieskich.

Zegar słoneczny

Blogi powiązane 

Ogród Uniwersytecki	Ogród Botaniczny
Collegium Witkowskiego

Planty. Ogród Uniwersytet

W uniwersyteckiej dzielnicy krakowskiego Starego Miasta krakowskiego w rejonie Plant i Collegium Novum znajduje się kompleks zaliczany do Ogrodu Uniwersytet.

Ogród od wewnątrz Plant między ulicami św. Anny i Franciszkańską, od zewnątrz ograniczony ul. Straszewskiego i Podwale. 

Umieszczonych jest kilkanaście tablic informujących o przebiegu murów obronnych, bram i baszt w tym rejonie Plant.

Idąc od ul. Franciszkańskiej napotykamy na tablice: Brama Wiślna, Baszta Cyrulików, Baszta Miechowników, Baszta Kaletników, Baszta Blacharzy i Rusznikarzy. W pobliżu Baszty Kaletników, niedaleko pomnika Mikołaja Kopernika znajduje się głaz – meteoryt położony w XX w.

Na terenie Ogrodu Uniwersytet znajduje się aż trzy pomniki przyrody.

Między ul. Św. Anny a uniwersyteckim gmachem głównym Collegium Novum stoi wiąz górski oraz platan klonolistny, a u zbiegu ul. Wiślnej i Straszewskiego topola biała.

Wokół budynków uniwersyteckich rosną buki i graby.


Te wiekowe już drzewa rosnące na powierzchni całych Plant stwarzają niepowtarzalny klimat parku. Ograniczają hałas z miejskiej trakcji tramwajowo-samochodowej wokół Rynku, dają cień i chronią przed upałem dzieciom bawiącym się na trawie, turystom odpoczywającym na ławeczkach ustawionych wzdłuż chodnika, stwarzają romantyczny nastrój zakochanym spacerującym po alejkach.

Blogi powiązane

Ogród Biblioteki Jagiellońskiej	Ogród Botaniczny

Pomnik Tadeusza Rejtana

W rejonie Ogrodu Florianka, jednego z 8 założonych w XIX w. ogrodów miejskich Plant,na skwerze w pobliżu zbiegu ulic Garbarskiej, Asnyka, Dunajewskiego i Basztowej stoi pomnik Rejtana. Jest bardzo ładny i mimo, że skryty w cieniu drzew, na tle Pałacu Popielów przyciąga uwagę ciemnozieloną ażurową wieżyczką. 

Pomnik jest ładnie wkomponowany w przestrzeń Plant. 
Neogotycka ażurowa wieżyczka stojąca na kamiennej podstawie kryje spiżowe popiersie Tadeusza Rejtana - posła nowogrodzkiego. 

Popiersie Tadeusza Rejtana

Pomnik jest kopią z 1889 roku. Nieznany jest fundator pomnika. Oryginał został usunięty w 1946 roku, ponieważ został zniszczony podczas burzy śnieżnej. Popiersie oryginalne Rejtana znajduje się obecnie w Muzeum Narodowym w Krakowie.

Pomnik Tadeusza Rejtana 

Pomnik Tadeusza Rejtana 

Pomnik Artura Grottgera

W 1901 na Plantach w Krakowie, między ulicami św. Tomasza i Szczepańską, ustawiono pomnik Artura Grottgera autorstwa Wacława Szymanowskiego. Na wysokim postumencie umieszczone jest popiersie Grottgera. Podstawa postumentu, wkomponowana w kamienną ławę o półkolistym kształcie, jest ozdobiona płaskorzeźbą wyobrażającą leżącego rycerza, która spływa na stopnie ławy, tworząc dodatkowy łącznik między cokołem a ławą. Całość umieszczona została na trawniku wzniesionym nieco nad poziom alejek plantowych.

Pomnik Artura Grottgera na Krakowskich Plantach

Kurjer Lwowski z 17 maja 1903r tak pisał o uroczystościach związanych z odsłonięciem Pomnika Grottgera w Krakowie.

Lwowski pomnik znajdujący się na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Genealogicznie o narzeczonej Artura Grottgera

Ulica Basztowa. Planty Krakowskie Ogród Barbakan

ULICA BASZTOWA

Nazwa ulicy Basztowej wywodzi się ze średniowiecznej drogi biegnącej wzdłuż murów miasta, przy drodze stały baszty Stolarska, Ciesielska i Pasamoników. Dzisiejsza ulica jest jedynie fragmentem tej dawnej. Zachowały sie jeszcze gdzie nie gdzie fragmenty starych murów fortyfikacyjnych.

W okresie międzywojennym podjęto porządkowanie Śródmieścia w obrębie Plant. Swój charakter zmieniła ostatecznie ulica Basztowa. Dotychczasowe rezydencje i pałacyki usytuowane wzdłuż Rynku rozbudowano, dobudowując piętra, zmieniając jednocześnie wystrój i architekturę budynków. Zlokalizowano tu siedzibę urzędu wojewódzkiego, siedzibę gmachu Banku Polskiego. Basztowa i okolice stały się metropolią finansowych instytucji. 

Budynek przy ul. Basztowej 10 został przebudowany w 1929 roku przez Romana Bandurskiego i Emila Allweila.

Basztowa 10

Na rogu ulicy Basztowej i Długiej znajduje się piękny Dom Pod Globusem. wzniesiony jako siedziba Izby Handlowo-Przemysłowej. Wieża zegarowa z metalowym ażurowym globusem jest doskonałym punktem kontaktowym dla każdego turysty, widoczna od strony dworca kolejowego w kierunku barbakanu, Placu Matejki, naprzeciwko tej kamienicy z 1904 roku znajduje się ulica Sławkowską, którą możemy dojść do Rynku Głównego.

Pomnik Królowej Jadwigi i Króla Władysława Jagiełły wystawiony na pamiątkę 500-rocznicy unii Polski z Litwą. Stoi na Plantach, naprzeciwko ulicy Krowoderskiej, w tle budynek przy ul. Basztowej 10 oraz Dom Pod Globusem.

Ulica Basztowa

Planty

Na rogu ulic Basztowej i Sławkowskiej znajduje się ogród plantowy 'Przy Barbakanie', ulubione miejsce do kontemplacji. Znany jako Ogród Barbakan.

Sadzawka z wodotryskiem liczy sobie już 110 lat. Władze miasta w ramach IV okresu rozwoju Plant przystąpiły do odwodnienia Plant. Utworzono miejsce spacerów i wypoczynku dla Krakowian, a szczególnie dla dzieci. Nie ma już kolorowych rybek i dostojnych łabędzi, które przyciągały dzieciaki w urocze miejsce. W sadzawce zadomowiły się obecnie dzikie kaczki. One też sprawiają radość. Wieczorem sadzawka jest pięknie iluminowana. 

Pomnik harfiarza Bojana z 1886 roku ufundowany przez Konstantego Wołodkiewicza upamiętniający Bohdana Zaleskiego – polskiego poetę doby romantyzmu. Bojan w kulturze słowiańskiej to wędrowny pieśniarz i bajarz. Znajduje się na krakowskich Plantach w Ogrodzie Barbakan, w rejonie pomiędzy Barbakanem a ul. Sławkowską, obok sadzawki z fontanną. Jest to dzieło Piusa Welońskiego.

Pomnik ślepego harfiarza i podtrzymującego chłopca - przewodnika. Napis na postumencie: Pamięci Bohdana Zaleskiego - 1886

str. 142/264 https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/362396/PDF/NDIGCZAS016626_1901.pdf

 

 

 

***

 

***