Roman Ingarden

Kiedy studiowałam w latach 70. w Krakowie na UJ większość zajęć odbywała się w Instytucie Zoologii, wówczas przy Krupniczej, później, w 1991 roku część ulicy Krupniczej, od ul. Oleandry do Parku Jordana przemianowano na ul. Ingardena 6.

Kim był Ingarden? Roman Ingarden? Roman Witold Ingarden?

Był synem inżyniera hydrologa Romana Kajetana Ingardena i Witosławy z domu Radwańskiej (1854–1931).  

Roman Witold Ingarden (ur. 5 lutego 1893 w Krakowie, zm. 14 czerwca 1970 w Krakowie) – polski filozof, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (1925–1944), po wojnie profesor toruńskiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (1945–1946) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1946–1950 i 1956–1963). 

W 1911 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Studiował filozofię i matematykę we Lwowie i Getyndze. Doktoryzował się u Edmunda Husserla w 1918. 

W odrodzonej Polsce był profesorem gimnazjów w Lublinie, Warszawie i Toruniu. Habilitację uzyskał w roku 1924, co pozwoliło mu zostać docentem, a od 1933 profesorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 

W czasie drugiej wojny światowej przebywał głównie we Lwowie, uczestniczył w tajnym nauczaniu i pracował nad swoim głównym dziełem, pt. "Spór o istnienie świata". Po zakończeniu okupacji niemieckiej wykładał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, później na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. 

Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk (od 1958) oraz wielu zagranicznych towarzystw naukowych. 

W 1991 ustanowiono w Krakowie ulicę Romana Ingardena. Uchwałą Sejmu RP VIII kadencji z 13 czerwca 2019 zdecydowano o ustanowieniu roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera HB-wsch - grób Rodziny Ingardenów).

Na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie znajduje się grób Rodziny Ingardenów. Spoczywają tam również ojciec Roman Kajetan Ingarden (ur. 9 sierpnia 1852 w Bojanach, zm. 8 listopada 1926 w Krakowie) – polski inżynier hydrotechnik, jego żona Witosława z Radwańskich Ingardenowa (*1854-1931). 

Prof. Franciszek Leja (1885-1979). Cmentarz w Grodzisku Dolnym

Odwiedziłam dzisiaj Cmentarz w Grodzisku Dolnym koło Leżajska. Spoczywa tam wybitny polski matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli krakowskiej szkoły matematycznej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. 
Autor monografii i podręczników akademickich.

Miałam okazję spotkać się przy grobie Profesora z jego bliskim krewnym - Józefem Leją. Józefa dziadek był rodzonym bratem Profesora. Wspominał ciepło Dziadka, bo jak mi powiedział, wszyscy w Grodzisku tak Profesora nazywali.

Józef Leja sprezentował mi książkę Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki" , 2023.T. 68

Jeden z rozdziałów Kwartalnika poświęcony jest Franciszkowi Leji i zawiera osobiste wspomnienia "Dawniej było inaczej". Wspaniała lektura, bogata w dokumenty, unikatowe zdjęcia, opracowana przez Danutę Ciesielską.

Franciszek Leja ukończył 3 klasy szkoły ludowej w Grodzisku, a po wakacjach 1894 roku zapisano go do 4-tej klasy szkoły powszechnej w Leżajsku. Mieszkał wówczas u pana Karasie, mieszczanina, który wraz z żoną zajmował się masarstwem. Żona miała w rynku jatkę, sprzedawała mięso i wędliny.  

Rok później Franciszek rozpoczął naukę w jarosławskim gimnazjum. W tamtym czasie, w zaborze austriackim gimnazjum było 8-letnią szkołą średnią o kierunku humanistycznym. Obok gimnazjów istniały jeszcze 7- letnie szkoły średnie o kierunku technicznym, zwane szkołami realnymi. Uzyskanie matury dawało prawo studiów w szkołach wyższych bez egzaminów wstępnych. Za naukę płaciło się do skarbu państwa czesne.

 

***

prof. Franciszek Leja (1885-1979) urodzony w Grodzisku Górnym koło Leżajska był stypendystą Akademii Umiejętności. Dzięki stypendium rozpoczął w 1912 roku roczne studia w Paryżu, gdzie uczęszczał na wykłady w Sorbonie.

Linki:

 prof. Franciszek Leja (1885-1979) 

Maciej Józef Brodowicz (1790-1885) - Pałac Wołodkowiczów

W miejscu, gdzie obecnie w centrum Krakowa, przy ul. Lubicz 4, obok dworca kolejowego Kraków Główny, placu Jana Nowaka-Jeziorańskiego i hotelu Polonia znajduje się Urząd Pocztowy Kraków 53 w 1. połowie XIX wieku stał niewielki pałac prof. Macieja Józefa Brodowicza, polskiego lekarza, naukowca, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był dwukrotnie rektorem UJ, Prezesem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.  Doktorat honoris causa krakowskiej uczelni otrzymał w 1867 roku.

Prof. Brodowicz odsprzedał pałacyk Towarzystwu Kolei Krakowsko-Górnośląskiej, a sam zamieszkał przy ul. Strzeleckiej 7. Pałac w 1851 roku odkupił od Towarzystwa Piotr Stanisław Moszyński.

W 1884 roku w tym miejscu zbudowano nowy pałac wzorowany na architekturze francuskiej, dla pochodzących z kresów ziemian, Bolesława i Zofii Wołodkowiczów. Znany jako Pałac Wołodkowiczów lub Wołłodkowicza.

Prof. Maciej Józef Brodowicz, Józef Brodowicz (ur. 24 lutego 1790 w Grzymałowie na Podolu, jako syn Andrzeja i Barbary z Kadłubowskich - zm. 22 stycznia 1885 w Krakowie).

Po studiach na Uniwersytecie Wiedeńskim i pięcioletniej praktyce lekarskiej w szpitalu stolicy cesarstwa objął w 1823 kierownictwo kliniki lekarskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Z jego barwną postacią związanych jest również wiele anegdot. Miał on mianowicie przez ostatnich 16 lat swojego życia przechowywać w mieszkaniu przeznaczoną dla siebie trumnę z nie heblowanych desek sosnowych, do której miano go złożyć w koszuli uszytej przed laty przez matkę i w starym mundurze urzędnika Wolnego Miasta Krakowa. W trumnie miały być umieszczone listy matki i przyjaciela z lat młodości oraz wypchany ulubiony kanarek. W przeddzień śmierci 95-letni Brodowicz przesłał kilku znajomym bileciki pożegnalne.

Jest pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze 11.

Tablica na kamienicy przy ul. Strzeleckiej 7

Źródło:
Maciej Józef Brodowicz - Wikipedia

Gimnazjum św. Jacka w Krakowie

Cesarsko-Królewskie II Gimnazjum św. Jacka w Krakowie z siedzibą przy ul. Siennej istniało od 1866 roku. Szkoła zajęła wówczas budynki należące do zakonu dominikanów.

Szkoła powstała wcześniej, we wrześniu 1858, początkowo z językiem wykładowym niemieckim, budynek znajdował się wówczas przy ul. Kanoniczej. Szkoła zakończyła działalność w 1950 r.

Cesarsko-Królewskie II Gimnazjum św. Jacka przy ul. Siennej w Krakowie

Absolwentami Gimnazjum św. Jacka w Krakowie byli:

Beigert Ferdynand 

Ks. Ferdynand Beigert (1878-1966) ur. 4 lutego 1878 w Dornbach par. Tarnawiec. Syn Adama Beigerta i Elżbiety Horscht. 

Prof. Tadeusz Ulewicz (ur. 4 sierpnia 1917 w Radomiu) - polski historyk literatury, profesor literatury staropolskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Absolwent Gimnazjum św. Jacka w Krakowie (matura w 1935 roku). Absolwent Studium Filologii Polskiej UJ (1935-1939). Podczas okupacji czynny w tajnym nauczaniu. Od 1945 r. asystent UJ, od 1967 r. profesor, kierownik Zakładu Literatury Staropolskiej i Oświeceniowej. Badacz literatury i kultury staropolskiej z okresu średniowiecza i renesansu. Znawca twórczości Jana Kochanowskiego, redaktor Ruchu Literackiego i Archiwum Literackiego. Autor wielu rozpraw naukowych. Doktor honoris causa uniwersytetów w Mediolanie i w Łodzi.
W kwietniu 2000 r. uhonorowany został Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca za Iter romano-italicum polonorum, czyli o związkach umysłowo-kulturalnych Polski z Włochami. Jest członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Przyjaciel Karola Wojtyły z okresu studiów na filologii polskiej UJ.

***

Linki:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Gimnazjum_%C5%9Bw._Jacka_w_Krakowie
Prof. Tadeusz Ulewicz
Beigert Ferdynand

Władysław Wacław Szajnocha

Władysław Wacław Szajnocha (ur. 28 czerwca 1857 we Lwowie, zm. 1 sierpnia 1928 w Jaworzu na Śląsku Cieszyńskim) – geolog, paleontolog.

Jego dziadek Wacław Scheinoha-Vtelenský był Czechem, babcia Polka Maria z Łozińskich.

Władysław był synem wybitnego historyka Karola Feliksa Szajnochy i Joanny Bilińskiej. To z historycznych dzieł Karola Szajnochy korzystał Henryk Sienkiewicz pisząc Trylogię. 

W udostępnionych przez AGAD księgach metrykalnych Lwowa (Liber Copulatorum)- parafia N. M. P. Śnieżnej Sygn. 844, fot. 281 odnalazłam metrykę ślubu Władysława Wacława Szajnochy z baronówną Heleną Amalią Schenk c. barona Józefa Edwarda Schenka i Róży Adaminy Kopal. Ślub odbył się 29 kwietnia 1884 roku w kościele MB Śnieżnej we Lwowie. Już wtedy był dr. filozofii docentem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Świadkiem na ślubie był Karol Lidl oraz poseł na Sejm Krajowy Władysław Łoziński.

http://agadd.home.net.pl/metrykalia/301/sygn.%20844/pages/PL_1_301_844_0281.htm 

W latach 1876-1880 studiował na uniwersytecie i politechnice w Wiedniu. Pracował w wiedeńskim Zakładzie Geologicznym. Od 1885 mieszkał w Krakowie będąc profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, od 1886 będąc dyrektorem Gabinetu, a następnie Katedry Geologii UJ. Od 1895 był członkiem Akademii Umiejętności. W latach 1911-1912 oraz 1916-1917 pełnił funkcję rektora UJ.

Profesor Władysław Szajnocha był pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Geologicznego Towarzystwa, a wcześniej inicjatorem jego powstania na zebraniu 14 marca 1920 r. w kierowanym przez niego Zakładzie Geologii UJ. Był również wieloletnim członkiem oraz prezesem Towarzystwa Tatrzańskiego, oraz rzecznikiem ochrony środowiska naturalnego Tatr.

Ogłosił wiele prac naukowych dotyczących głównie geologicznej budowy Karpat. W 1891 wydał pracę pt: "Źródła mineralne Galicji". W 1910 wydał własnym nakładem książkę "Z Turkestanu. Kilka wrażeń z krótkiej podróży". Był twórcą "Atlasu geologicznego Galicji".

Odbywał podróże badawcze w ramach geologii naftowej m.in. do Turkiestanu, Austrii, Norwegii, Szwecji.

Pochowany został w grobowcu rodzinnym z ojcem Karolem i matką Joanną na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Grobowiec_Szajnoch%C3%B3w.jpg

Źródło:

• http://www.asgp.pl/sites/default/files/volumes/41_1_033_037.pdf
• http://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Szajnocha
• Księgi metrykalne z zasobu AGAD on-line

Prof. Franciszek Leja (1885- 1979)

Franciszek Leja (ur. 27 stycznia 1885 w Grodzisku Górnym n. d. 6 (koło Leżajska), zm. 11 października 1979 w Krakowie) – polski matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli krakowskiej szkoły matematycznej.

Autor monografii i podręczników akademickich. 

W szczególności "Rachunek różniczkowy i całkowy" wydany po raz szesnasty w 1979 roku, "Funkcje zespolone" (z dodatkiem opracowanym przez J. Siciaka) wydanie V, 1979 r. i "Geometria analityczna" wydanie X, 1977 r.

Franciszek Leja był jednym spośród 183 profesorów krakowskich aresztowanych przez gestapo 6 listopada 1939 roku i więzionych do maja 1940 roku w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen.

Urodził się w rodzinie chłopskiej w Grodzisku Górnym. Ojciec Jan Leja był dwukrotnie żonaty. Franciszek był z drugiego małżeństwa. 

Ojciec Franciszka - Jan Leja (s. Piotra i Anny Matuszek). Matka Elżbieta Majkut (c. Wojciecha i Katarzyny Kulpa).

http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/5/str/1/3/15/OvtkHv1q0vmkhsq69mEDiw/#tabSkany

W latach 1892 - 1896 uczęszczał do szkoły ludowej w Grodzisku, a następnie do szkoły powszechnej w Leżajsku. Mimo trudności materialnych rozpoczął naukę w gimnazjum w Jarosławiu, gdzie w 1904 roku zdał maturę. W tym też roku podjął studia na uniwersytecie we Lwowie w zakresie matematyki, fizyki i filozofii. Studia kończy egzaminem na nauczyciela matematyki i fizyki szkół średnich (1909).

Jako stypendysta Akademii Umiejętności rozpoczął w 1912 roku roczne studia w Paryżu, gdzie uczęszcza na wykłady w Sorbonie.

Osobiście znał się z synem Adama Mickiewicza - Władysławem, którego poznał w Londynie.

Po powrocie do kraju podejmuje pracę w V Gimnazjum w Krakowie.
W 1916 roku uzyskuje doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie otrzymuje stanowisko asystenta. W 1922 roku uzyskuje tytuł docenta matematyki.

W następnym roku przenosi się do Warszawy, gdzie otrzymuję Katedrę Matematyki Politechniki Warszawskiej, z tytułem profesora nadzwyczajnego. 

Kongres matematyków z krajów słowiańskich w Warszawie

1929-09-23 Politechnika Warszawska. Opis obrazu: Prezydium kongresu. Widoczni m.in.: matematyk Franciszek Leja (1), rektor Politechniki Warszawskiej Andrzej Pszenicki (2), matematyk Wacław Sierpiński (3), poseł czechosłowacki w Polsce Vaclav Girsa (4), minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego Sławomir Czerwiński (5), poseł bułgarski w Polsce Vladimir Robew (6), biskup Antoni Szlagowski (7), prezes Międzynarodowej Unii Matematycznej Yang (8), profesor ekonomii na UW Tadeusz Brzeski (9), przedstawiciel Bułgarskiej Akademii Nauk Sofii - Czakalow (10), przedstawiciel Królewskiej Serbskiej Akademii Nauk w Belgradzie Petrović (12).

Franciszek Leja prowadzi też wykłady na Uniwersytecie Warszawskim. W 1934 roku zostaje wybrany dziekanem Wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej. 

Dwa lata później powraca do Krakowa i jako profesor zwyczajny zostaje kierownikiem katedry na Uniwersytecie Jagiellońskim. 

Był profesorem Politechniki Warszawskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego od 1931, w 1919 był jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Matematycznego, później jego przewodniczącym (1963-1965). Jego prace dotyczyły teorii grup i funkcji analitycznych. Pisał także podręczniki akademickie.

W 1963 Uniwersytet Łódzki przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

***

W budynku głównym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w Collegium Novum na II piętrze mieści się sala pod numerem 56, którą nazwano imieniem Józefa Szujskiego. Na ścianie wmurowano pamiątkową tablicę upamiętniającą wydarzenia Sonderaktion Krakau, jej treść brzmi następująco: 

Za niepodległość ducha, za służbę nauce i narodowi, zdradą i gwałtem zabrał z tej sali i uwięził okupant niemiecki profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w dniu 6 listopada 1939 r. 

Franciszek Leja był jednym z nich.

***

Franciszek Leja widząc, że brat Józef nie poradzi sobie z wykształceniem sześciorga dzieci, zaproponował adopcję jednego z synów, dziewięcioletniego Janka. 
Jan Leja (27.05.1918-4.11.2009) studiował na Akademii Górniczo – Hutniczej w Krakowie, jednak na wskutek zawieruchy wojennej został zesłany do obozu pracy na Syberię. Służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Bliskim Wschodzie i w Anglii. Tam spotkał swoją ukochana żonę, Mary, z domu Dowling. Dalsze studia kontynuował w Królewskiej Szkole Górnictwa w Londynie, zarabiając na nie pracą fizyczną w młynie. Po otrzymaniu dyplomu i tytułu inżyniera, pracował w Płd-Zach Afryce (dzisiaj Namibii) przez trzy lata.
Potem wrócił do Anglii i pracował w Laboratorium Oppenheimera na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie otrzymał doktorat w 1954 roku. Jan i Mary z czwórką dzieci, wyemigrowali do Edmonton (Kanada) w 1957 roku, gdzie uczył na Uniwersytecie Alberta i w 1963 r został profesorem. Następnie korzystał ze stypendium naukowego w Nowym Jorku, Berkeley. Osiadł na stałe przenosząc się do Vancouver, gdzie wykładał na Uniwersytecie British Columbia (UBC) Kanada, nad Pacyfikiem. zobacz biogram >> Jan Leja (1918-2009)

Genealogia:

Lejowie z Grodziska Górnego nr 6

Piotr Leja s. Michała i Katarzyny Rydzik żona Anna Matuszek c. Stanisława i Agaty Szklanny. Grodzisko Górne nr 6.

Dzieci:
Katarzyna Leja ur 1861 (c. Piotra i Anny Matuszek), poślubiła 21 listopad 1876 Walentego Jońca ur 1853 (s. Wojciecha i Elżbiety Czaja). Grodzisko Górne 11. Fot. 186.jpg
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/Oks6RSbV-WuUwXmnC0JXqQ

Jan Leja (s. Piotra i Anny Matuszek) w wieku 26 lat ożenił się 30 stycznia 1877 z 16 letnią Katarzyną Matuszek (c. Michała i Marii Przeszło). Grodzisko Górne nr 6. 

http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/-IcijTHSPoWymjWKaqRzpw

Katarzyna Leja z d. Matuszek, żona Jana Leji zmarła 17 października 1879 Grodzisko Górne nr 6, w wieku 19 1/3 lat, pneumonia. Fot. 83.jpg
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/mIKpynNvm1NUuSw4B9oqYw

Marianna Leja ur. 13 lipca 1872 Grodzisko 6, c. Piotra i Anna Matuszek (c. Stanisława Matuszka i Agnieszki Szklanny) Fot. 15.jpg poz 47.
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/2/skan/full/9-yA-Q5H5oP0bHTCAUWx9A

Franciszek Leja s. Jana i Katarzyny Matuszek (c. Michała i Marii Przeszło). Ur się 10 października 1879 ur. Grodzisko Górne nr 6. Zmarł 18 października 1879, miał 8 dni. Fot. 83.jpg
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/MGQsjybisq_vWrjydoyurA
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/mIKpynNvm1NUuSw4B9oqYw

***

Wojciech s. Piotra (Piotr s. Michała i Anny Rydzik) i Anny Matuszek (Anna c. Stanisława i Agaty Szklanny) ur się 3 marca 1880. Grodzisko Górne nr 6. Zmarł 8 maja 1953 w Grodzisku Dolnym. Fot. 35.jpg

http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/RfhIJFk6RG1LrBDsDTgH7w

Józef Leja s. Piotra i Anny Matuszek ożenił się z Katarzyną Szklanny (c. Sebastiana Szklannego i Agaty Maj). 14 kwietnia 1890 r ur. się Wojciech Leja. Grodzisko Górne nr 6. Fot. 53.jpg poz. 37
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/6/skan/full/q7tTnKz62lvVeR_VPUFnEg

***

Ignacy Leja (s. Piotra i Anny Matuszek) ożenił się z Elżbietą Majkut (c. Wojciecha Majkuta i Katarzyny z Kulpów). Grodzisko Górne nr 264. 29 czerwca 1881 ur. się córka Marianna Leja. Fot. 19.jpg poz. 32

http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/qnl8EIiYVjHZYan6MeL4RA

Jan Leja (s. Piotra  i Anny Matuszek) ożenił się 3 lutego 1880, jako wdowiec po Katarzynie Matuszek z 23 letnią Elżbietą Majkut (c. Wojciecha Majkuta i Katarzyny z Kulpów), wdową po bracie - Ignacym Lei (s. Piotra  i Anny Matuszek). Grodzisko Górne nr 6. Fot. 54.jpg

http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/3gRPVgLVOLmk7IihjwXzfw

Jan Leja i Elżbieta Majkut mieli dzieci:

• Józef Leja (1883-1964) - vide niżej
• prof. Franciszek Leja (27 stycznia 1885 w Grodzisku Górnym n. d. 6 (koło Leżajska), zm. 11 października 1979 w Krakowie)
• Katarzyna Leja (1887-1960)
• Marianna Leja (1881)
• Anna Leja
• Aniela Leja
• Agata Leja ur. 10 sierpnia 1890 r.  Fot. 54.jpg 
• http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/6/skan/full/3gRPVgLVOLmk7IihjwXzfw

Józef Leja (23.02.1883-24.04.1964) i Aniela Pawlik (20.03.1891-30.12.1962). Józef Leja (23.02.1883-24.04.1964) był synem Jana i Elżbiety Majkut (Grodzisko Górne 264). Matka Aniela Pawlik była córką Wawrzyńca Pawlika i Marianny Kryla (Grodzisko Górne 20). 

Józef i Aniela mieli dzieci:

• Maria Leja (1910-1985)
• Stanisław Leja (1912-2000) - vide niżej
• Jan Leja (1918 -2009) - wychowywany przez stryja prof. Franciszka Leję  vide biogram Jan Leja (1918-2009)
• Franciszek Leja (1920-1848)
• Wincenty Leja (1922-1949)
• Feliks Leja (1924 -?)

Stanisław Leja ur. 3 stycznia 1912 roku w Grodzisku Górnym nr 6. Był synem Józefa (23.02.1883-24.04.1964) i Anieli Pawlik (20.03.1891-30.12.1962). 

Stanisław Leja (3.01.1912-27.09.2000) - znany matematyk. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Grodzisku uczęszczał do gimnazjum w Jarosławiu, do Małego Seminarium Duchownego w Przemyślu. Studiował matematykę na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie uzyskał dyplom magistra filozofii. Zmarł 27 września 2000 r. w Battle Creek, Michigan, USA

****

Lejowie z Grodziska Górnego nr 264

Maciej Leja s. Marcina i Katarzyny Szklanny, żona Zofia Wnęk c. Walentego i Marianna Owsiak (Marianna c. Walentego Owsiaka). 

Antoni Leja s. Macieja i Zofii Wnęk (c. Walentego i Marianna Owsiak, Marianna c. Walentego Owsiaka) ur. się 16.01.1871 Gr. Górne 264 Fot. 33.jpg
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/1/skan/full/-wWZeCQNyvqm49RylXPqjg

Córka Macieja i Zofii Wnęk - Apolonia Leja ur. 17 lutego 1876. Grodzisko Górne 264.
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/-FtLb6IOreAO1v3gZ0qWuQ

Tomasz Leja s. Marcina i Marii Mach - Grodzisko Górne 264 poślubił 30 stycznia 1877 Zofię Jonik (c. Józefa Jonika i Marii Kulpy). Tomasz lat 36, Zofia lat 27. Fot. 125.jpg
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/7Cg1EhiyDUNukLShMe0IsA 

Antoni Leja s. Tomasza (Tomasz s. Marcina i Marii Mach) i Zofii Jonik (c. Józefa Jonika i Marii Joniec) ur. 8 czerwca 1878 Grodzisko Górne 264. Fot. 103
http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/4/skan/full/CYhtGwiLGJ05cqn2hwJI-Q

Źródło:

• Franciszek Leja
• Matematycy Polscy - Franciszek Leja
• Jan Leja (1918-2009)
• http://szukajwarchiwach.pl/59/1103/0/-/5/str/1/3/15/OvtkHv1q0vmkhsq69mEDiw/#tabSkany
• Janek Leja - A Polish Survivor of Siberian Labour Camps
• http://3obieg.pl/sonderaktion-krakau-czesc-1 
• Polska Akademia Umiejętności
• Stanisław Leja
• Prof. Franciszek Leja (1885-1979). Grób na Cmentarzu w Grodzisku Dolnym

Święto Kobiet w Obserwatorium Astronomicznym na Bielanach

W czasie studiów na UJ miałam przyjemność poznać mnóstwo ciekawych osób zrzeszonych w Studenckim Kręgu Instruktorów. Komendantem SKI był Jan Jasiński, a jego żona Anna była pracownikiem naukowym na Wydziale Fizyki. 

W przeddzień Dnia Kobiet, 7 marca 1974 roku nasi koledzy z SKI przygotowali nam niespodziankę. Ogłosili zbiórkę na Salwatorze o godz. 20, po czym wywieźli nas na Bielany do Obserwatorium Astronomicznego.

Czekał tam na nas prof. Andrzej Zięba - polski matematyk, astrofizyk, nauczyciel i wykładowca akademicki. W 1970 roku przeniósł się z Opola na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, gdzie wykładał astrofizykę relatywistyczną i kosmologię. 

Profesor, który od niedawna pracował w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego zjednał sobie dość szybko studentów.

Uwielbiał wędrówki po górach, urodził się w Żywcu). Wielokrotnie uczestniczył w studenckich rajdach turystycznych. Był znajomym Ani i pewnie dlatego pojechaliśmy z towarzyską wizytą do niego na Bielany. Mieliśmy okazję obserwować w Planetarium gwiazdy, poznaliśmy teleskopy - różne urządzenia do obserwacji kosmosu. Poczuliśmy się przez moment, jak nasz Mikołaj Kopernik, który przecież tutaj, w Krakowie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, oglądał gwiazdy na krakowskim firmamencie. 

Szybko wciągnęliśmy profesora do naszej wspólnej zabawy. 

Potem pojechaliśmy do Jana, naszego komendanta SKI. O północy zgasło światło i dźwiękiem budzika powitaliśmy 8 Marca. Chłopcy składali nam życzenia, były też jakieś słodkości, może nawet tort. Od jednego z kolegów (Maćka) dostałam ’10 przykazań małżeńskich’ oraz dwie karykaturalne twarzy mężczyzn, z których jeden z nich miał przypominać mojego przyszłego męża. 

Tomek Winnicki, brat Ani grał na gitarze, a my, nie bacząc na porę dnia z radością śpiewaliśmy piosenki. 

Trzeba przyznać, że chłopcy zorganizowali dziewczynom bardzo miły prezent. 

8 Marca zazwyczaj był kojarzony ze świętem goździkowym.

***

Prof. Andrzej Zięba - polski matematyk, astrofizyk, nauczyciel i wykładowca akademicki w latach 80. XX wieku emigrował z Polski, angażując się aktywnie w pomoc dla NSZZ „Solidarność” przez co był ostro krytykowany przez propagandę PRL-u. Na emigracji wykładał najpierw w Bazylei, a następnie w Wiedniu, gdzie zmarł dość nieoczekiwanie 8 sierpnia 1986 roku. (Wikipedia).

Odo Bujwid pierwszy polski bakteriolog

W Krakowie przy ul. Lubicz 34 mieszkał Odo Feliks Kazimierz Bujwid.  Z racji mojego wykształcenia, jest mi szczególnie bliski, bo to pierwszy polski bakteriolog.

Był pionierem w zakresie higieny i profilaktyki lecznictwa, jeden z pierwszych polskich naukowców zajmujących się wytwórczością szczepionek leczniczych, przeprowadził pionierskie szczepienia przeciwko wściekliźnie.
Urodził się 30 listopada 1857 w Wilnie, wywodził się ze zubożałej szlachty litewskiej.

Kamienica przy ul. Lubicz 34

W swoim domu przy ul. Lubicz 34 założył wytwórnię surowic i szczepionek, która w czasie okupacji niemieckiej dostarczała ludności polskiej szczepionek przeciwko durowi plamistemu. 
Wynalazcą pierwszej w świecie skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu, groźnej chorobie wywoływanej przez riketsje, a przenoszonej przez zakażone pchły i wszy był polski biolog profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Rudolf Stefan Jan Weigl. 

Warto również wspomnieć, że żoną prof. Odona Bujwida była Kazimiera Klimontowicz Bujwidowa (1867-1932) – publicystka, działaczka społeczna, czołowa przedstawicielka ruchu kobiecego w Galicji; inicjatorka utworzenia i współorganizatorka (1896) pierwszego w Galicji żeńskiego gimnazjum ogólnokształcącego w Krakowie. Doprowadziła do uzyskania przez kobiety prawa do studiów wyższych w Galicji (od 1897 na UJ). Od 1918 kierowała wytwórnią surowic i szczepionek założoną przez męża – prof. Odona Bujwida. Odważna, zdecydowana, niezłomna w dążeniu do celu. 

Odo Bujwid był człowiekiem niezwykle pracowitym i zorganizowanym. Jak napisała jego córka Jadwiga Demlowa: 

"Nie znosił lenistwa, marnotrawstwa, był wrogiem zaciętym picia wódki, palenia papierosów, gry w karty i przebywania w knajpach".

Był honorowym członkiem Polskiego Klubu Esperanckiego. Założyciel pierwszego gimnazjum żeńskiego w Krakowie. W 1896 jako radny miasta Krakowa przyczynił się do założenia wodociągów i sieci kanalizacji w mieście. Honorowy Obywatel Miasta Krakowa.
Odo Bujwid zmarł w 1942 roku, jest pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kw. 18, rząd płd.).

 

http://www.mtg-malopolska.org.pl/images/skany/ksiegaadresowa1926djvu/ksiegaadresowa1926.djvu (str. 5)

zobacz też
prof. UJ Tadeusz Ulewicz w okresie okupacji karmił wszy w Instytucie Odo Bujwida

Źródło: 
Wikipedia
Uniwersytet Jagielloński - Lista pamięci
 'Panicz na przesłuchaniu'