Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Prof. Leon Biliński. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Prof. Leon Biliński. Pokaż wszystkie posty

środa, 31 lipca 2019

Prof. Leon Biliński

Prof. Leon Biliński ur. się 15 czerwca 1846 roku w Zaleszczykach. Zmarł 6 czerwca 1923 roku w Wiedniu.
Potomek grodziskich dziedziców, syn Wiktora Bilińskiego z Grodziska Górnego koło Leżajska i Żydówki Malwiny Brunickiej-Brunstein, neofitki.

Józef Szczepan Hospod w książce "Chłopski adwokat" (fragm)
W 1846 roku chłopi usuwają dziedzica Bilińskiego z Grodziska Górnego.
Początki ruchu ludowego uwidaczniały się, jak w całej ówczesnej Galicji, także w Grodzisku, w walce z pańszczyzną i jej reliktami. Józef Burszta podaje: Z początkiem XIX wieku nabywa Grodzisko Józef Kellerman, przechrzta, właściciel Kańczugi, a później sąsiedniej Tryńczy. W tym samym czasie niejaki Franciszek Biliński stworzył sobie w Górnym mały folwarczek, uzyskując równocześnie nad Górnym, jak stwierdzają dokumenty, własną jurysdykcję. Folwarczek ten, jak stwierdza bardzo wyraźnie pamięć walki chłopów z panem, powstał z rugów chłopskich. (...) Z tego okresu datują się ciągłe skargi chłopów Grodziska Górnego na „złego pana” Bilińskiego – skargi zanoszone do Guberniom we Lwowie. Stąd to właśnie zostało po dziś dzień przezwisko chłopów-Górzan mieszkających w sąsiedztwie dawnego folwarku – „gubernioków”. Ten to dziedzic wydaje się być według opowiadań chłopów zwykłym sadystą. 


L. Biliński (1846–1923), Wspomnienia i dokumenty 1846–1919, t. 1. s. 2. Bilińscy opuszczają Grodzisko w 1846 r. Potomek pana z Góry, Leon Bilński, znany w Galicji profesor prawa i ekonomii na Uniwersytecie Lwowskim, jeden z przywódców konserwatystów krakowskich, trzykrotny austriacki minister skarbu, wieloletni poseł do parlamentu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości również minister finansów RP.

Walka z panem trwała przez cały czas istnienia folwarczku, zakończona zwycięstwem chłopów. Chłopi mieli nawet spalić panu młyn. Ta walka Górzan z panem jest jednym z typowych przejawów ich postawy społecznej, hardej, opornej, niedającej się łatwo podporządkować. Taką postawę ujawniali Górzanie w swoich dziejach kilkakrotnie i dzisiaj ich stosunek do świata jest inny niż Dolan”. [J. Burszta, Wieś Małopolska …, op. cit., s. 29, 31. ]
Od 1912 r. honorowy obywatel miasta Rzeszowa, polityk, ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego.
Absolwent gimnazjum w Tarnopolu. Studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie w 1867 został doktorem praw, a rok później docentem ekonomii społecznej na tej uczelni. Od 1871 r. był profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Ekonomii Społecznej, a od 1877 r. profesorem zwyczajnym. Trzykrotnie pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Pełnił tez funkcję prorektora, i wreszcie w latach 1878/1879 rektora uniwersytetu.
Od 1883 r. był posłem do Rady Państwa (parlamentu austriackiego) w Wiedniu, nieprzerwanie aż do 1918 r. w Kole Polskim pełnił funkcję wiceprezesa w kadencji 1897-1900 i prezesa w latach 1911-1912 i 1915-1918. Pełnił szereg funkcji w administracji austro-węgierskiej, w tym w latach 1895-1897 i 1909-1910 był ministrem skarbu Austrii, w latach 1912-1915 ministrem skarbu Austro-Węgier, natomiast w okresie 1900-1909 gubernatorem Banku Austro-Węgierskiego.
W latach 1916-1920 stał na czele polskiego Naczelnego Komitetu Narodowego. Po odzyskaniu niepodległości, pełnił funkcję ministra skarbu w rządzie premiera Ignacego Paderewskiego w 1919 r. W ostatnich latach życia aktywnie działał na rzecz nawiązania stosunków ekonomicznych polsko-austriackich.
W 1876 r. został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. W 1923 r. odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta. Ogłosił szereg prac naukowych z zakresu m.in. ekonomii. W 1924 r. ukazały się jego „Wspomnienia”.

***
Rocznik Akademii Umiejętności w Krakowie 1908/09

Skład Akademii Umiejętności w Krakowie (w lipcu 1909)
Poczet Członków Zwyczajnych. Wydział historyczno - filozoficzny. Krajowi:
Leon Biliński - Dr praw, dr praw honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego, Rzeczywisty Tajny Radca, kawaler Wielkiej Wstęgi Orderu Leopolda, kawaler Orderu Żelaznej Korony I klasy, Komandor orderu Franciszka Józefa, dożywotni członek Izby Panów, Poseł na Sejm Krajowy i do Rady Państwa, były prof. Uniwersytetu Lwowskiego, były prezydent Generalnej Dyrekcji Kolei Państwowych, Minister Finansów, były Gubernator Banku Austro-Węgierskiego. Wybrany członkiem czynnym dnia 31 października 1876.
Wiedeń VII, Tulpengasse 3.


Źródło:



Popularne posty

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

© All rights reserved.

Zdjęcia i teksty prezentowane na tym blogu są własnością autora. Wykorzystywanie i kopiowanie zdjęć bez mojej zgody jest zabronione (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 04.02.1994r.Dz.U.Nr 24, poz. 83).