Zaułek Estreichera na Dziedzińcu Huta Collegium Maius

Zaułek Estreichera powstał w 2014 roku dzięki staraniom prof. Karola Estreichera w 50. rocznicę utworzenia Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego na terenie Collegium Maius, wejście przy ul. św. Anny 10.

Dziedziniec Huta Collegium Maius jest miejscem pamięci o sławach nauki i kultury związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim.

Rzeźby autorstwa Karola Badyny profesora ASP im. Jana Matejki w Krakowie przedstawiają popiersia Juliana Aleksandrowicza, Antoniego Kępińskiego, Jana Pawła II, ks. Józefa Tischnera, a honorowe miejsce zajmuje popiersie Karola Estreichera twórcy Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, nowego patrona tej przestrzeni.

 

 Julian Aleksandrowicz

 Antoni Kępiński

 Ks. Józef Tischner

 Jan Paweł II

 prof. Karol Estreicher 

 król Kazimierz Wielki

655. inauguracja roku akademickiego w Uniwersytecie Jagiellońskim

W poniedziałek 1 października odbyła się w Uniwersytecie Jagiellońskim uroczysta inauguracja roku akademickiego 2018/19. Muszę przyznać, że po raz pierwszy osobiście uczestniczyłam w tegorocznej inauguracji. Dokładnie czterdzieści pięć lat temu, jako wówczas świeżo upieczona studentka biologii UJ miałam taką szansę, ale niestety, nie byłam na inauguracji roku akademickiego 1973/74. To niezwykle ważne wydarzenie dla studentki I roku umknęło mi i nie potrafię dzisiaj odpowiedzieć sobie dlaczego? Tak więc, w tym roku, po czterdziestu pięciu latach postanowiłam skorzystać z okazji i przeżyć to razem z młodym pokoleniem studentów. Wrażenie niesamowite.

**

***

To 655. inauguracja Alma Mater. Tradycją kultywowaną od 1400 roku jest pochód profesorów uczelni, dziekanów, byłych rektorów oraz pracowników naukowych, którzy uzyskali co najmniej stopień doktora habilitowanego. Uczestnicy orszaku zgodnie z tradycją ubrani są w czarne togi i birety oraz mucety (pelerynki) w kolorach symbolizujących poszczególne wydziały UJ. Każdy wydział ma innego koloru mucety np. Collegium Medicum – czerwony, Wydział Prawa – czarny, Filozofia – szary, a Chemia ma żółty. Przed każdą grupą profesorów idzie bedel, który niesie berło wydziału. Na końcu każdego wydziału maszeruje dziekan, który ma łańcuch dziekański.
Orszak Profesorów wyrusza tradycyjnie z najstarszego budynku Uniwersytetu Collegium Maius UJ. W orszaku obowiązuje tradycyjny porządek, zgodnie z którym rektor UJ kroczy na końcu pochodu, przed nim prorektorzy UJ i uczestnicy poszczególnych wydziałów.

W przemarszu ulicami miasta wzięli udział profesorowie UJ, rektorzy i prorektorzy, studenci, zaproszeni goście ze świata nauki i kultury, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, władze Krakowa, duchowni różnych wyznań, przedstawiciele Stowarzyszenia Absolwentów UJ i przede wszystkim świeżo upieczeni studenci wszystkich wydziałów UJ. Orszak przeszedł ulicą Św. Anny koło uniwersyteckiej Kolegiaty św. Anny, Plantami pod Collegium Novum. Rektor UJ prof. Wojciech Nowak złożył wieniec "W dowód pamięci społeczność studencka Uniwersytetu Jagiellońskiego" oddając hołd zmarłym profesorom UJ, którzy swoją postawą wnieśli wkład w odzyskanie niepodległości Polski.
Następnie ulicą Piłsudskiego, ul. Wenecja Orszak Profesorski dotarł do Collegium Maximum UJ na ul. Krupniczej. 
Uroczystość w Auditorium Maximum rozpoczęła się odśpiewaniem hymnu Uniwersytetu - pieśnią z XIII w. Gaude Mater Polonia. Po przywitaniu gości przez rektora UJ prof. Wojciecha Nowaka, wygłoszeniu zgodnie z tradycją przemówienia inaugurującego na koniec ceremonii rektor stukając trzykrotnie berłem w katedrę wypowiedział tradycyjne życzenia dla całej społeczności uniwersyteckiej: Quod felix, faustum, fortunatumque sit – niechaj będzie szczęśliwy i pomyślny nowy rok akademicki 2018/2019.

W 1973 roku rektorem UJ był prof. Mieczysław Karaś i to pewnie on, zgodnie z tradycją kroczył na końcu pochodu profesorskiego, wygłaszał wówczas w Collegium Novum rektorskie przemówienie inauguracyjne, życzył nowo upieczonym studentom szczęśliwego i pomyślnego roku akademickiego. Na koniec wręczał im uroczyście wymarzone indeksy.

Na zdjęciu orszak profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego przed uniwersytecką Kolegiatą Św Anny. M. in. rektor UJ prof. dr hab. Wojciech Nowak.

Na zdjęciu orszak profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego przed pomnikiem Józefa Piłsudskiego.

Collegium Maius UJ i Jubileusz 200-lecia ASP

Przemierzając Kraków w piątkowy, słoneczny dzień dotarłam spacerkiem do Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius. Często tam zaglądam, praktycznie za każdym razem kiedy przyjeżdżam do Krakowa. Co nowego?
Dość pobieżnie zapoznałam się z eksponatami, co ciekawsze sfotografowałam, z myślą, że w domu na spokojnie przeglądnę zdjęcie po zdjęciu i poszerzę wiedzę korzystając z Internetu. Były tam portrety profesorów UJ namalowane przez wybitnych absolwentów, grafiki i inne dzieła artystów. Oczywiście Matejko, Wyspiański, Malczewski, Boznańska, Wyczółkowski. 

Muzeum opustoszało, zostały jedynie dwie miłe panie. Wdałam się w rozmowę na temat wystawy. 
- Ma pani szczęście, bo to ostatnie chwile istnienia tej wystawy, powinnyśmy już zamykać Muzeum, ale pani ... . Jest pani ostatnią osobą, która weszła tu przed zamknięciem. Ma pani numer 8650, tzn., że tyle osób w ciągu dwóch miesięcy odwiedziło Wystawę.
Wpisała się pani do Pamiątkowej Księgi?
- Wpisałam
- To jest pani również ostatnią osobą, która wpisała się do tej księgi. 
Chciałam jeszcze popytać o to i owo, ale jedna z pań oświadczyła, że właściwie to już są po pracy, że koniec wystawy, że powinny już zamykać.
     Zdążyłam jeszcze nadmienić, że 3 lata temu podczas inauguracji wystawy "Piękno darowane. Dzieła ofiarowane Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w zbiorach Collegium Maius" zorganizowanej dla uczczenia 650 lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego miałam okazję porozmawiać z Rektorem UJ prof. Wojciechem Nowakiem. Pan profesor przyznał się wówczas, że Leżajsk jest mu znany, że w Leżajsku, a raczej w Sarzynie odbywał, jako student medycyny praktyki w tamtejszym szpitalu.
Moje miłe panie z Muzeum na hasło Leżajsk, od razu żywo zareagowały. 
- Leżajsk? Kasiu czy ty to słyszysz?
Okazało się, że Kasia od dwóch miesięcy odbywa praktyki w Collegium Maius, obsługuje tę wystawę i dopiero dzisiaj po 2 miesiącach zetknęła się z kimś z Leżajska. Katarzyna Pączka, co prawda przyjechała z Paryża, gdzie mieszka od jakiegoś czasu, ale pochodzi z Łukowej koło Leżajska. 
I wtedy rozmowa ożywiła się, zrobiło się swojsko. Panie, że tak ujmę "zostały po kozie" i nie bacząc na późną godzinę. Dowiedziałam się od Kasi, że wystawa związana z jubileuszem 200-lecia ASP im. Jana Matejki w Krakowie - "200 lat ASP - geneza i związki z Uniwersytetem Jagiellońskim" trwa od 10 maja, że dzisiaj jest ostatni dzień Wystawy. Ekspozycja ukazuje dzieje krakowskiej Akademii, powstałej 16 X 1818 roku na UJ w ramach Wydziału Filozoficznego, Akademia działała aż do momentu otwarcia siedziby nowo powstałej Szkoły Sztuk Pięknych przy obecnym Placu Jana Matejki w Krakowie.
Na Uniwersytecie Akademia działała do roku 1833, następnie, przekształcona w Szkołę Rysunku i Malarstwa, została włączona do Instytutu Technicznego. W roku 1873 powstała samodzielna Szkoła Sztuk Pięknych, której pierwszym dyrektorem był Jan Matejko.Bardzo cennym eksponatem był projekt Statutu Organicznego Uniwersytetu Krakowskiego z 5 sierpnia 1817 roku, w tym dokumencie po raz pierwszy pojawiają się słowa:
"Dla rozszerzenia Nauk Sztuk Pięknych dołączona została do Uniwersytetu Akademia tychże sztuk".

Na okoliczność 200 lecia zaprojektowano specjalną pieczęć - znak graficzny Jubileuszu 200-lecia ASP w Krakowie.

Kuratorzy wystawy: Jolanta Pollesch i dr Jakub Osiecki oraz Michał Pilikowski. 

90. urodziny Andrzeja Wajdy doktora honoris causa UJ

Andrzej Witold Wajda ur. 6 marca 1926 w Suwałkach – wybitny polski reżyser filmowy i teatralny, związany jest z Krakowem. W 1946 roku studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jest doktorem honoris causa UJ.

Dzisiaj świętuje swoje 90. urodziny. Dorobek Wajdy jest imponujący, ale ja osobiście najbardziej cenię go za 'Człowieka z marmuru', 'Człowiek z żelaza', 'Panny z Wilka', 'Pana Tadeusza' i oczywiście 'Katyń'.

Byłam studentką UJ, i właśnie w Krakowie miałam okazję oglądnąć film Andrzeja Wajdy 'Człowiek z Marmuru', wyreżyserowany w 1976 roku, film o murarzu z Nowej Huty, przodowniku pracy - Mateuszu Birkucie. 

                        

'Kołyszą się łany zboża, stal daje nam Nowa Huta

Wszystkiego tego byś nie miał, gdyby nie było Birkuta'

                                      - śpiewaliśmy później podczas spotkań towarzyskich. 

Andrzej Wajda - cztery razy nominowany do Oskara, aż w końcu, dopiero w 1999 roku otrzymał Oskara za całokształt twórczości. 

Swoje najważniejsze nagrody filmowe przekazał do zbiorów Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius. W zbiorach Muzeum UJ znajduje się kolekcja jego nagród filmowych.
Są to Złoty Niedźwiedź z Berlina, Złota Palma z Cannes, Złoty Lew z Wenecji, Platynowe Lwy z Gdyni oraz Oskar – nagroda, którą reżyser otrzymał w 1999 r. od Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej za całokształt twórczości.

  

zobacz też:

Dziś prawdziwych Birkutów już nie ma

Collegium Maius - Wystawa: Piękno darowane. Dzieła ofiarowane Uniwersytetowi Jagiellońskiemu

Odwiedziłam dzisiaj (środa, 7 maja 2014) Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius przy ul. Jagiellońskiej 15. Koniecznie chciałam zobaczyć wystawę zorganizowaną dla uczczenia 650 lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Piękno darowane. Dzieła ofiarowane Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w zbiorach Collegium Maius. Taki tytuł nosi wystawa.
Ideą wystawy jest zaprezentowanie wybranych obiektów ze zbiorów muzealnych i archiwalnych, obrazujących ideę mecenatu, sylwetki darczyńców, kolekcji, zrodzonej z ich darowizn. 

W Collegium Maius zgromadzono wiele ciekawych eksponatów, pochodzących z okresu od powstania najstarszej polskiej uczelni w 1364 roku, aż po czasy współczesne.

Rektor UJ, prof. Wojciech Nowak

Niezwykle cenne eksponaty to średniowieczne berła rektorskie: tzw. berło Jadwigi - podarowane przez króla Władysława Jagiełłę - oraz dwa inne, ofiarowane przez Fryderyka Jagiellończyka oraz kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Jak wyjaśnił dyrektor Muzeum UJ Krzysztof Stopka, wspomniane berła rektorskie przetrwały II wojnę światową dzięki temu, że ukryto je przed Niemcami w specjalnej skrytce w budynku Collegium Novum. 

W tej skrytce były schowane także najważniejsze dokumenty fundacyjne Uniwersytetu - króla Kazimierza Wielkiego i Władysława Jagiełły.

Pieczęć majestatyczna króla Kazimierza Wielkiego z dokumentu fundacyjnego z dnia 12 maja 1364 roku

Sepet na biżuterię. Eksponat przekazany do Muzeum UJ przez Rodzinę Pusłowskich po śmierci Franciszka Xawerego Pusłowskiego w 1968 roku

Kwadrant astronomiczny
Dar króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1780 roku