Miałam świętować 11 listopada, zastałam żałobę. Moja relacja z Krakowa po zamachu na Rynku

Sobota, 7 listopada 2026 roku. Zapowiadał się piękny dzień.

Rozmawiałam przez Messengera z synem. Było kilkanaście minut po godzinie 15:00, gdy w telewizorze zobaczyłam krwawe obrazki z krakowskiego Rynku.

– Kręcą film czy co? – głośno myślałam. Przecież to niemożliwe, to Telewizja Republika, oni są stacją informacyjną.

– Tomek, na Rynku strzelanina, to wygląda na zamach terrorystyczny. Szkoda, że mnie tam nie ma, od razu kręciłabym relację na żywo – mówiłam trochę żartobliwie, bo nie byłam jeszcze w pełni świadoma powagi sytuacji.

Po kilku dniach znalazłam się w Krakowie na Rynku Głównym.

Właściwie to zamierzałam świętować Dzień Niepodległości. Ale jak tu świętować, skoro Kraków jest w żałobie – i to narodowej, ogłoszonej przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

Wspólnie z synem i wnukiem oddaliśmy hołd pod pomnikiem Józefa Piłsudskiego. Była to okazja do krótkiej lekcji historii i patriotyzmu.

 

Na Rynku więcej czasu poświęciliśmy jednak na refleksję o tym, co wydarzyło się 7 listopada. To był poruszający widok. Tłumy krakowian i turystów zapalały znicze w miejscach, w których zginęły ofiary zamachu. Niektórzy składali wiązanki kwiatów. Panowała głucha cisza i przygnębienie. Na budynkach wisiały flagi biało-czerwone oraz czarne.

 

 

**

 

**

 

***

Szczególnie poruszył mnie widok starszej kobiety jadącej rowerem ulicą Grodzką w stronę Rynku. Starsza pani założyła na głowę krakuskę / rogatywkę – czapkę z czerwonego sukna ozdobioną pawimi piórami i kolorowymi wstążkami. To symbol patriotyzmu, sięgający jeszcze czasów kościuszkowskich. Rogatywka wywodząca się z XVIII-wiecznych nakryć głowy konfederatów barskich zyskała rangę symbolu patriotycznego w Święto Odzyskania Niepodległości 11 listopada w Krakowie. To dzięki Tadeuszowi Kościuszce, przedstawianemu w chłopskiej sukmanie i czerwonej rogatywce. Krakuska (zwana także rogatywką lub gwarowo cerwoną copką) to tradycyjne, męskie nakrycie głowy o charakterystycznym kwadratowym denku bez daszka. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli ludowego stroju krakowskiego oraz polskiej tradycji narodowej. 

 

 Szyta tradycyjnie z czerwonego sukna wełniane go, czasem z aksamitu. Denko ma cztery rogi (stąd nazwa rogatywka). Najważniejszy element ozdobny mocowany z boku czapki. W stroju odświętnym używano pawie pióra, całego pęku (np. pięciu piór), co świadczyło o zamożności i statusie kawalera. Do podstawy piór przypinano pęki kolorowych, wzorzystych lub malowanych wstążek, sztuczne kwiaty oraz błyszczące cekiny i koraliki. Współcześnie pozostaje nieodłącznym elementem strojów zespołów folklorystycznych oraz rekonstrukcji historycznych.

***

 

 

***

Z informacji przekazanych w mediach wyłaniają się też historie pełne bohaterstwa:

Kiedy na Rynku padły strzały, ranna dorożkarka Agnieszka Kawalec, zamiast myśleć wyłącznie o sobie, ostrzegała siostrę przed niebezpieczeństwem. Obie kobiety przeżyły dzięki pomocy pracowników pobliskiego kantoru.

Takie postawy są świadectwem tego, że nawet w najbardziej przerażających okolicznościach człowiek potrafi zachować człowieczeństwo.

Norweskie małżeństwo, Unn-Britt i Tom Folvik, również ruszyło z pomocą. Ona, pielęgniarka anestezjologiczna, zajęła się kobietą postrzeloną w klatkę piersiową.