Jerzy Nowosielski (1923-2011). Rok 2023 Rokiem Jerzego Nowosielskiego

Rok 2023 uchwałą Sejmu został Rokiem Jerzego Nowosielskiego, w 100. rocznicę urodzin artysty. Znakomity malarz, rysownik, scenograf, jeden z najwybitniejszych współczesnych malarzy ikon i cerkiewnych polichromii urodził się 7 stycznia 1923 r. w Krakowie, w rodzinie polsko-ukraińskiej. 

Ojciec Stefan, urzędnik kolejowy, jest unitą z Łemkowszczyzny, matka Anna z d. Hollender jest katoliczką – jednak Jerzy zostaje ochrzczony w kościele greckokatolickim, którego wyznawcami są w większości Ukraińcy.

Ochrzczony w Cerkwi pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przy ul. Wiślnej w Krakowie. 

 

Po kasacie klasztorów przez władze austriackie pierwotnie kościół św. Norberta przeznaczony dla sióstr norbertanek został przekazany 26 lutego 1808 roku na własność parafii greckokatolickiej.

 

Pod koniec XIX wieku dzięki staraniom proboszcza o. Iwana Borsuka oraz parafian w cerkwi wzniesiono murowany ikonostas, zaprojektowany przez Tadeusza Stryjeńskiego. Ikony do tego ikonostasu według projektu Jana Matejki namalował jego uczeń, Władysław Rossowski.

 

Fot. Cerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przy ul. Wiślnej w Krakowie. 

Choć uczęszcza do Męskiego Gimnazjum oo. Pijarów, Jerzy wychowywany jest w tradycji prawosławnej.

Zaraz po wybuchu wojny Stefan i Anna Nowosielscy przenoszą się na kilka miesięcy do Lwowa, gdzie piętnastoletni Jerzy zaczyna naukę w Gimnazjum im. S. Batorego.

Po powrocie do Krakowa Nowosielski zapisuje się Instytutu Technik Artystycznych: Kunstgewerbeschule. Ta jedyna tolerowana przez Niemców humanistyczna placówka o statusie szkoły zawodowej, jest w rzeczywistości zakonspirowaną Akademią Sztuk Pięknych. Po zakończeniu wojny Nowosielski zapisuje się do krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Od 1976 był profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.

W Krakowie ul. Szpitalna 24 w kamienicy na I pietrze znajduje się prawosławna cerkiew pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny. 

Cerkiew funkcjonuje od 1940 roku. Zdobiona jest ikonami Jerzego Nowosielskiego, artysty o austriackich korzeniach. 

Przy Parafii Prawosławnej w Krakowie zostało powołane Centrum Sztuki Sakralnej im. Jerzego Nowosielskiego.

 

Tutaj, na Szpitalnej znajduje się punkt startowy tras turystycznych po Krakowie i Małopolsce „śladami Nowosielskiego”, „śladami ikon” .

W sklepiku można nabyć reprodukcje dzieł sakralnych Jerzego Nowosielskiego.

Jerzy Nowosielski zmarł 21 lutego 2011 roku. Został pochowany 26 lutego 2011 roku w Alei Zasłużonych na cmentarzu Rakowickim.

 

Genealogia

Dziadkowie Jerzego Nowosielskiego
Babcia Jerzego Nowosielskiego to Maria Hausner z Dornbach 8, par. Tarnawiec. Maria była córką Jana Hausnera i Katarzyny Beigert - niemieckich kolonistów, którzy przybyli do Dornbach w ramach kolonizacji józefińskiej. 

Maria Hausner urodziła 16 października 1840 w Dornbach - zmarła w Krakowie, pochowana jest na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie w grobowcu rodziny Nowosielskich.

Maria Hausner mając 26 lat poślubiła 30 letniego Stanisława Harlöndera. 

Zapisy w Księdze Zapowiedzi podają, że służył w pułku Regiment ck Mazuchelli, mieszkał w Głębokiem Przedmieściu w Jarosławiu.
Ślub Marii i Stanisława odbył się 30 stycznia 1866 roku w kościele w Tarnawcu (Dornbach). 


Stanisław był synem Franciszka Harlöndera i Anny Stachowicz. Zmarł 19 marca 1911, Jarosław, tuberkuloza.

Rodzice Jerzego Nowosielskiego

Ojciec Stefan Nowosielski (s. Mikołaja i Anny Madarasz) ur. 12 kwietnia 1884 r. pochodził z Odrzechowej w powiecie sanockim. 

Matka Anna Harlender (c. Stanisława i Marii Hausner) ur. się 4 grudnia 1884 w Jarosławiu, zm. 8 kwietnia 1960 w Krakowie. 

Stefan był najmłodszym synem Mikołaja. Po śmierci rodziców dziesięcioletni Stefan Nowosielski trafia właśnie pod jego opiekę najstarszego brata Michała (ur. w 1865 roku), starszego od niego o prawie 20 lat. Stefan Nowosielski w latach 1897–1901 uczęszcza do Gimnazjum św. Anny w Krakowie, maturę zdaje w nowym c.k. Gimnazjum IV im. Henryka Sienkiewicza (najpierw w tzw. kamienicy Goetza przy ul. Podwale 1, potem przy ul. Krupniczej 1. Po latach, kiedy po 1918 roku Michała zamieszkał w Krakowie Stefan zdaje maturę w 1906 i po roku rozpoczyna studia na wydziale prawniczym. 

 W Album Studiosorum Universitatis Cracoviensis, półrocze zimowe 1907–1908, pozycja 171, numer wpisu 1044, figuruje: Nowosilski Stefan, uczeń zwyczajny, wydział prawniczy. Wiek: 23, religia: greckokatolicka, obywatelstwo: austriackie, adres: Długa 13. Obok adnotacja urzędowa: „Poświadczam niniejszem, że J.P. Stefan Nowosielski złożył prośbę o uwolnienie od opłaty czesnego na półrocze zimowe r. szk. 1907/1908 (c) i może być przeto wpisany prowizorycznie w poczet uczniów Wydziału. Kraków, 5 X 1907”.

W 1908 Stefan żeni się z Anną Harlender, ślub 1 sierpnia 1908 w Krakowie w Kościele św. Mikołaja. 

 

 

  

Mieli trójkę dzieci: Włodzimierz (*26.09.1909 - zm. 24.09.1918), Jerzy (*6.06.1911 zm. 3.10.1915) i Jerzy (7.01.1923 - zm. 21.02.2011).

 

Fot. Anna i Stefan Nowosielscy i matka Maria z d. Hausner Harlender oraz dzieci - Włodzimierz i Jerzy

Krakowskie adresy Nowosielskich:

ul. Grzegórzecka 12, II p. miejsce zam. Stefana (jeszcze kawaler)

ul. Lubomirskich 51/52 - miejsce zam. Stefana od 1912 r. 

ul. Lubicz 10 a, ul. Strzelecka 9, ul. Moniuszki 2

ul. Podmiejska 9 w pobliżu Rakowic.

Ostatni adres Jerzego i Zofii (z d. Gutkowskiej) Nowosielskich: Kraków ul. Narzymskiego 19, w dzielnicy Olsza.

Linki:
Jan Harlender
Grobowiec Nowosielskich - Cmentarz Rakowicki

Babcia Jerzego Nowosielskiego pochodziła z Tarnawca

Jerzy Nowosielski - Publikacje
Krystyna Czerni - "Nietoperz w świątyni"

Kościół św. Mikołaja w Krakowie

Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie

Czerni_Nowosielski w Małopolsce

Pałacyk Zdzisława Włodka w Krakowie

Zabytkowy Pałacyk Zdzisława Włodka w Krakowie zlokalizowany na rogu ulic: św. Filipa i Warszawskiej, przy Placu Matejki na krakowskim Kleparzu. Wzniesiony w latach 1898–1899 według projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego. 

Zdzisław Włodek herbu Sulima (ur. 2 października 1852 w Krakowie – zm. 30 lipca 1928 w Krakowie) - ziemianin, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

W 1879 ożenił się z Albiną z Goetz Okocimskich, córką Jana Goetza założyciela Browaru Okocim.

 

Jeden z synów Jan Zdzisław Włodek (ur. 31 sierpnia 1885 w Dąbrowicy k. Bochni, zm. 19 lutego 1940 w Krakowie) – polski agronom, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, dziekan Wydziału Rolniczego UJ, legionista i polski dyplomata, właściciel ziemski, społecznik oraz publicysta i współpracownik przedwojennego „Czasu”.
6 listopada 1939 r., wraz z 183 innymi pracownikami naukowymi krakowskich uczelni, został aresztowany przez Gestapo w ramach Sonderaktion Krakau, a następnie przewieziony do Wrocławia a potem do niemieckiego obozu koncentracyjnego Konzentrationslager Sachsenhausen. Zmarł kilka dni po powrocie z obozu.

Ogrody Królewskie na Wawelu. Rzeźby Chromego w Ogrodach Królewskich

Jedną z atrakcji Zamku Królewskiego na Wawelu są Ogrody Królewskie. Zadbane tarasy z bujną roślinnością odtworzono na wzór renesansowej rezydencji.

Pierwotny klimat ogrodu przypominają odpowiednio dobrane rośliny i sposób ich nasadzenia. Zastosowano między innymi: bukszpan zarysowujący partery ornamentowe, kocimiętkę, lawendę, rutę, margerytki, tojady, malwy, bylice, bazylię, rozmaryn, marzankę, różę francuską (Rosa gallica 'Officinalis'), znaną już przed rokiem 1310.

Z tarasów Ogrodu roztacza się panoram Krakowa m. in. z wieżami kościołów. 

W ogrodach Zamku Królewskiego można oglądać wystawę rzeźb pt. "Smoczy ogród. Bronisław Chromy na Wawelu".

Rzeźby z brązu patynowanego przedstawiają pawia z okazałym ogonem, mrówki, żółwie, koguty, sowy, żurawie, flamingi, kozioł, kamienne owieczki, podobne do tych przed Uniwersytetem Rolniczym. 

Wystawa czasowa, potrwa do końca września 2022.

Bronisław Chromy - artysta rzeźbiarz, medalier, malarz, rysownik, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, autor tomiku „Słowem rzeźbione” znany jest również ze słynnej atrakcji w Krakowie - rzeźby z brązu Smoka Wawelskiego z 1969 roku, który stoi obok wyjścia Smoczej Jamy przy wzgórzu wawelskim.

Bronisław Chromy (ur. 3 czerwca 1925 w Leńczach, zm. 4 października 2017 w Krakowie, został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim.

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Róża w Ogrodzie Królewskim na Wawelu

zobacz też:

• Zamek Królewski na Wawelu - skarby darmowo udostępnione w listopadzie 2021
• Adam Mickiewicz (1798-1855) - Krypta Wieszczów Narodowych na Wawelu
• Dzwon Zygmunt w Katedrze na Wawelu
• Jadwiga Królowa Polski (1373-1399)
• Władysław III Warneńczyk (1424-1444)
• Relikwie świętego Stanisława na Wawelu
• Podróże kształcą. Młodzież z Leżajska na Wawelu
• Wawel Zamek Królewski

Planty krakowskie, Ogród Wawel, Skwer Piotra Skrzyneckiego

“Planty to publiczne zieleńce, zakładane wokół ośrodków staromiejskich po zlikwidowaniu i zniwelowaniu fortyfikacyjnych wałów i fos lub dawnych koryt rzecznych; nazwa ta przyjęta została w Polsce od początku XIX wieku” [Encyklopedia Powszechna PWN, 1985].

Planty krakowskie położone są w samym centrum Krakowa w dzielnicy I. Jest to wyjątkowy w skali europejskiej ogród miejski, który otacza najstarszą część Krakowa. Są wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków.

Długość Plant wynosi około 4 km, szerokość od 40 do 120 m, a powierzchnia 21,03 hektarów. Planty spełniają funkcję wygodnego szlaku komunikacyjnego oraz miejsca spotkań i spacerów. Są wpisane na tzw. I Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Wyróżnia się w nim osiem ogrodów: I - Ogród Wawel, II – O. Uniwersytet, III – O. Pałac Sztuki, IV – O. Florianka, V – O. Barbakan, VI – O. Dworzec, VII – O. Gródek i VIII – O. Stradom.

Ogród Wawel obejmuje obszar między ulicami: Podzamcze i Franciszkańską wzdłuż ul. Straszewskiego. Nazwa tej części Plant pochodzi od wzgórza wawelskiego, które jest najwyższej rangi zabytkiem klasy zerowej, symbolem państwa, i to z okresu jego największej pomyślności. Ta część Plant posiada (podobnie jak O. Stradom) największą ilość powiązań widokowych z Wawelem – np. bastion Władysława IV z pomnikiem konnym Tadeusza Kościuszki.

Szczególnie piękna jest aleja wiodąca od ul. Franciszkańskiej w kierunku wzgórza wawelskiego (okres klasycystyczny). Na terenie tego ogrodu znajduje się budynek zwany willą Komierowską lub Małym Wawelem. Do ogrodu przylegają ważne budowle m.in.: zabytkowy klasztor i kościół oo. Franciszkanów, zespół poklasztornych gmachów z XVII wieku OO. Karmelitów Bosych (obecnie część z nich zajmuje Muzeum Archeologiczne - najstarsze tego typu muzeum w Polsce) oraz odbudowany ogród, a także gmach Seminarium Duchownego. 

 

Po drugiej stronie ul. Straszewskiego z ogrodu są widoczne: Hotel Radison (dawniej drukarnia Władysława Anczyca), Hotel Maltański (dawniej Zespół Pałacu Potockich), Plac Na Groblach (przy którym znajduje się pierwsza szkoła średnia w Polsce – I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego) oraz kamienice z secesyjnymi witrażami.

Na terenie Ogrodu Wawel jest wyjątkowo dużo tablic pamiątkowych, rzeźb oraz pomników. Umieszczono tutaj tablice upamiętniające m.in. Jana Długosza i Stanisława Wyspiańskiego. 

W O. Wawel jest też brązowe popiersie Tadeusza Boya-Żeleńskiego wykonane przez Edwarda Krzaka (1979 r.). 

W pobliżu jest plac zabaw dla dzieci z dwoma piaskownicami. Obok willi Komierowskiej na trawniku umieszczono współczesną rzeźbę Sowy, której autorem jest Bolesław Chromy (1961 r.). Przy wejściu do ogrodu od ul. Franciszkańskiej znajduje się odbudowany kiosk – pawilon, pierwszy jaki został ustawiony na Plantach.

Główna aleja kasztanowa w Ogrodzie Wawel jest częścią kompozycji klasycznej z czasów założenia Plant (1825 r.).
Na Plantach obok Filharmonii Krakowskiej, w Ogrodzie Wawel między ulicą Poselską a Franciszkańską, 28 maja 2022 powstał Skwer Piotra Skrzyneckiego - legendarnego artysty i założyciela Piwnicy pod Baranami. Stoi tam, jako jeden z pierwszych pomników ustawionych na Plantach w 1886 roku malowniczy monument Grażyny i Litawora ku czci Adama Mickiewicza. Wykonany przez Alfreda Dauna, a ufundowany przez dr. Henryka Jordana w 1884 r. 

Odpowiednią scenerię dla pomnika tworzą

buki odmiany zwisłej - (Fagus silvatica “Pendula”). To drzewo, które osiąga 10-20 m wysokości. Obok wierzby białej jest jednym z największych drzew płaczących. Jego długie gałęzie zwisają aż do ziemi. Jesienią, gdy zmienia barwę, wygląda nadzwyczajnie. Ma gładką, popielatoszarą korę. Liście są prawie całobrzegie, gładkie. Wytwarza bukiew, czyli owoce w kształcie podłużnych orzeszków umieszczonych w okrywie.

 

Około 1890 roku postawiono szereg altan i pawilonów a do istniejącego już drzewostanu wprowadzono rzadkie gatunki drzew: cis, sosna wejmutka, platan, buk pospolity odmiany purpurowej oraz rośliny egzotyczne. W późniejszych latach dosadzono nowe gatunki drzew i krzewów, między innymi katalpy, jesiony, dęby szypułkowe i bezszypułkowe, klony jesionolistne odmiany złocistej. Do drzew samotników dosadzono nowe egzemplarze, tworząc w ten sposób grupy drzew.

W Ogrodzie Wawel przy klasztorze O.O. Franciszkanów rośnie miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba). Jest to drzewo, które pochodzi ze Wschodniej Azji (Chiny). Chociaż posiada liście, należy do drzew nagonasiennych (tak jak iglaste). Uważa się go za żywą skamieniałość. Jest jedynym przedstawicielem bardzo starej, dawno wymarłej grupy roślin, które rosły głównie w epoce mezozoiku. Ma jedyne w swoim rodzaju liście - wachlarzowate, klapowane, skórzaste, na długim ogonku, opadające na zimę. Drzewo to szczególnie efektownie wygląda w jesiennej, złocistej tonacji. Rośnie do 30 m wysokości. Jest bardzo odporny na mróz i zanieczyszczenia przemysłowe. Żyje ok. 1000 lat, ale znane są okazy w wieku ok. 3400 lat. Do Polski został sprowadzony w 1728 r. do Pałacu w Łańcucie. W Krakowie pierwszy okaz posadzono w 1808 r. w ogrodzie botanicznym.

Na tym odcinku Plant znajdują się zabytkowe drzewa, które należą do różnych gatunków – są to kasztanowce, klony, lipy, wiązy i modrzewie.

Aleja kasztanowców, szczególnie piękna podczas kwitnienia tych drzew. Kasztanowiec biały (Aesculus hippocastanum) pochodzi z Bałkanów i Azji Południowo-Zachodniej. Od XVI wieku sadzony jest w Europie Środkowej, gdzie zadomowił się na stałe. Tworzy zwartą koronę. Ma zazwyczaj krótki pień, zawsze skręcony w prawo. Jego liście są na krzyż ległe, dłoniaste, złożone z 5-7 wydłużonych jajowatych listków. Białe kwiaty z żółtymi i czerwonobrunatnymi plamkami zebrane są we wzniesione wiechy. W okresie kwitnienia jest jednym z najbardziej ozdobnych drzew. Kwiaty zapylane są przez owady. Do jesieni wykształcają się owoce - kolczaste torebki zawierające 1 lub 2 brązowe nasiona popularnie zwane kasztanami. Podjęte przez ogrodników działania powstrzymały obumieranie tych drzew na Plantach z powodu szrotówka kasztanowcowiaczka.

Z głównej alei przy wejściu udajemy się na prawo i wchodzimy w boczną aleję, przy której rosną wiązy i klony. Wiąz pospolity (Ulmus carpinifolia) to drzewo dorastające do 40 m. Posiada liście asymetryczne – część liścia bardziej zbliżona do gałęzi jest wyraźnie znacznie większa. Brzeg liścia jest piłkowany. Kwiaty ukazują się wczesną wiosną pod koniec marca. Owocami wiązu są owalne płaskie orzeszki umieszczone w skrzydełku. Może żyć do 400 lat. Dawniej był raczej powszechny, ostatnio jest wyniszczony przez chorobę holenderską, którą wywołują m.in. grzyby przenoszone przez chrząszcze ogłodki.

Po prawej stronie okazały rozłożysty krzew iglasty. Jest to cis pospolity (Taxus baccata), który może występować też w formie drzewa. Rośnie bardzo wolno. Osiąga wysokość 10-15 m, ale najczęściej ma postać krzewu. Żyje do 1000 lat. Jego kora jest czerwonawa. Ciemnozielone igły rozłożone są na gałązkach w dwóch rzędach. Lubi stanowiska cieniste lub półcieniste. Kwiaty ma niepozorne. Nasiona znajdują się w czerwonej, soczystej osnówce; dojrzewają w październiku i listopadzie; chętnie są zjadane przez ptaki. Pozostałe części cisa są trujące. Obecnie cis sadzony jest w wielkich miastach, ponieważ dobrze znosi zanieczyszczone powietrze. Drewno cisa jest twarde i wytrzymałe. Dawniej robiono z niego łuki, później luksusowe meble. W Polsce znajduje się pod ochroną.

Jednak na szczególną uwagę zasługuje piękny buk zwyczajny odmiany purpurowej / czerwonolistnej  (Fagus sylvatica Purpurea).

Ma imponujące rozmiary. Drzewo to posiada szeroką, gęstą i nisko osadzoną koronę. Dorasta do 30 m wysokości, ale wolno rośnie. Liście ma błyszczące, całobrzegie lub odlegle ząbkowane. Owocem jest trójkanciasty orzech. Pień jest pokryty szarosrebrzystą, rzadko spękaną korowiną. 

Buk był największym drzewem rosnącym na Plantach. Obwód jego pnia wynosił 433 cm. Był, bo 17 lutego 2022, po potężnej czwartkowej wichurze, jaka przeszła przez Kraków ten piękny buk czerwonolistny, który 6 listopada 2012 roku był wpisany na listę pomników przyrody został powalony przez wiatr. 

 

Rośnie też gatunek klonu jesionolistnego (Acer negundo). Jego ojczyzną jest Ameryka Północna. Do Europy został sprowadzony w 1688 r. Żyje około 100 lat i osiąga wysokość 15-20 m. Posiada pierzaste liście złożone zwykle z 3-5 listków, listek wierzchołkowy przeważnie trójklapowy. Kwiaty ma jednopłciowe. Skrzydlate owoce ułożone pod kątem ostrym, wiszą na długich, nitkowatych szypułkach.

Oprócz okazu miłorzębu rosną tu też inne drzewa egzotyczne: tulipanowiec i klon syberyjski. Występują także lipy szerokolistne. Na terenie tego ogrodu rośnie dużo krzewów, które razem z drzewami tworzą wiosenno-letni mur zieleni. Wśród krzewów można rozpoznać śnieguliczkę białą, forsycję, różne odmiany bzu, tawułę. Interesującym okazem jest rozłożysty krzewiasty cis.

Na Plantach pod Wawelem dwóch wybitnych polskich matematyków Stefana Banacha i Ottona Nikodyma. 

Stefan Banach, matematyk-samouk, jest jednym z najsłynniejszych matematyków XX wieku, najważniejszą postacią lwowskiej szkoły matematycznej, drugim Otton Nikodym, absolwent studiów matematycznych we Lwowie, nauczyciel matematyki w IV gimnazjum w Krakowie.
Ławeczka upamiętnia 100. rocznicę dyskusji matematycznej, jaką odbyli naukowcy. Figury Banacha i Nikodyma wykonał wybitny krakowski rzeźbiarz, prof. Stefan Dousa.

Zobacz też:

Cafe Gallery Zakopianka

Planty krakowskie, Ogród Wawel

Zamek Królewski na Wawelu - skarby darmowo udostępnione w listopadzie 2021

Lekcja historii i gorzka refleksja.

Podczas zwiedzania Zbrojowni na Zamku Królewskim na Wawelu nauczycielka opowiadała małym dzieciom o wojnie i rycerzach ubranych w ciężkie niewygodne zbroje, hełmy, walczyli mieczami, strzelali z kuszy.

- A co w tym czasie robiły kobiety? - spytała

- płakały - jednogłośnie odpowiedziały dzieci

- to też, odpowiedziała ich pani, ale również kobiety musiały ciężko pracować przejmując obowiązki mężczyzn, do tego jeszcze ... i tu wymieniała pani co jeszcze ... 

To nie anegdota. To prawda usłyszana przeze mnie we wtorek 16 listopada podczas zwiedzania militariów w Zbrojowni na Wawelu. 

Zaskoczyła mnie reakcja dzieci. To co dla dorosłych wydaje się być podziwianym gadżetem, cennym kruszcem, symbolem bohaterstwa, oznaką patriotyzmu z perspektywy dzieci wydaje się być narzędziem okrucieństwa i bólu, budząc grozę, lęk i brak poczucia bezpieczeństwa.

Ekspozycja Zbrojownia prezentuje różnego rodzaju broń sieczną, szpady, paradne rapiery, ozdobne szable, kusze, strzelby i pistolety, myśliwskie rogi, prochownice i ładownice, armatki i moździerze, lufy armat. Także XVII w. siodła i rzędy.

W listopadzie 2021 na Wawelu jest darmowy wstęp na ekspozycje:

• Sztuka Wschodu. Namioty Tureckie
• Zbrojownia
• Wawel Zaginiony
• Wawel Odzyskany
• Wazy, serwisy, misy... Osiemnastowieczne srebra, porcelana i szkła ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu 

Obowiązuje bilet wstępu.

Sztuka Wschodu. Namioty Tureckie

Unikatowa w skali światowej kolekcja namiotów tureckich, w tym namiot dwumasztowy (Turcja XVII w.), chorągwie - trofeum króla Jana III Sobieskiego z kampanii wiedeńskiej z 1683 roku. 

 

Wśród eksponatów zgromadzone zostały dywany, kobierce modlitewne, ceramika z krajów Bliskiego i Dalekiego Wschodu. 

Militaria - broń - strzelby, pałasz inkrustowany złotem i srebrem, zbroje, hełmy turbanowe. Najcenniejszy jest tu wspaniały rząd koński z osiodłaniem, wysadzany półszlachetnymi i szlachetnymi kamieniami. Własność Krzysztofa Leopolda Schaffgotscha, ambasadora cesarza Leopolda I u boku Jana III Sobieskiego. 

  

 

***

Ekspozycja „Wazy, serwisy, misy” reprezentowane są poprzez wyroby sreber, szkła oraz porcelany pochodzące ze słynnej osiemnastowiecznej manufaktury w Miśni, założonej przez króla Polski Augusta II Mocnego.