Stanisław Wyspiański (1869-1907)

28 listopada 1907 roku w Krakowie zmarł Stanisław Wyspiański - polski dramaturg, poeta, malarz, grafik, architekt, projektant mebli. Urodził się 15 stycznia 1869 w Krakowie, w 2019 roku obchodzić będziemy 150. rocznicę urodzin Artysty.

Syn Franciszka i Marii z Rogowskich, wnuk Ignacego i Wiktorii z Gągulskich.

Zmarł w prywatnej lecznicy dr Jana Kazimierza Gwiazdomorskiego, budynku na rogu Siemiradzkiego i Łobzowskiej. Pozostawia po sobie żonę Teofilę oraz czwórkę dzieci: Teodora (15 lat), Helenę (10 lat), Mieczysława (9 lat), Stanisława (6 lat). 29 listopada zwłoki artysty zostają przewiezione do krypty kościoła Pijarów. 2 grudnia w pogrzebie towarzyszy 40 tysięcy osób. Po mszy w kościele Mariackim kondukt obchodzi Rynek Główny, idzie ulicą Grodzką, mija Wawel.

Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce, a z dzwonnicy królewskiej katedry na Wawelu zabił dzwon Zygmunta.

Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 w Krakowie przy ul Krupniczej 26, w budynku należącym do dziadków ze strony matki i mieszkał w nim do 1873 roku.

ul. Krupnicza 26

W latach 1873 -1880 mieszkał w domu Długosza przy ul. Kanoniczej 25. Po śmierci matki w 1880 roku przeprowadził się do wujostwa Stankiewiczów przy ul. Kopernika 1.

W Kościele św. Floriana przy Placu Matejki w Krakowie ślubował miłość Teofili Pytkównie w 1900 roku.

Bazylika św. Floriana w Krakowie

Artysta początkowo mieszkał przy Placu Mariackim, potem przez chwilę u swojej przyszłej żony Teofili z Pytków na ul. Szlak 23, a kiedy w 1901 roku otrzymał nagrodę przyznaną przez Akademię Umiejętności za witraże wawelskie wynajął samodzielne, 7-pokojowe mieszkanie na II piętrze kamienicy na rogu Al. Słowackiego (stojącej do dziś, zwaną wówczas Kilińskiego) i Krowoderskiej nr 79.

Znane są liczne pastele - wizerunki dzieci, autoportrety, pejzaże krakowskie, zwłaszcza widoki wzgórza wawelskiego, "Planty o świcie" to jedno z nielicznych dzieł artysty namalowanych farbami olejnymi.

Był autorem polichromii i witraży w kościele oo. Franciszkanów i Domu Towarzystwa Lekarskiego w Krakowie. >> Dom lekarski w Krakowie

Polichromie w Kościele oo. Franciszkanów

Witraże w kościele oo. Franciszkanów

  

   

zobacz też:

Dom Długosza

Dom lekarski w Krakowie
Józio Feldman to prof. Józef Feldman (1899-1946)
Wyspiański Nieznany w Muzeum Narodowym w Krakowie

Nobel dla Reymonta za powieść 'Chłopi'

13 listopada 1924 literacką nagrodę Nobla otrzymał polski pisarz Władysław Stanisław Reymont za powieść „Chłopi”. Był już wówczas poważnie chory przebywał w Nicei. Rok później, w grudniu 1925 roku zmarł w wieku zaledwie 58 lat.
Kontrkandydatami Reymonta do nagrody Nobla byli Stefan Żeromski i Tomasz Mann. 

 

Ślub w 1902 z Aurelią Szabłowską odbył się w kościele Karmelitów na Piasku (przy ul. Karmelickiej) w Krakowie.

Nie doszukałam się informacji skąd znali się Malczewski i Reymont, ale ciekawostką jest fakt, że kiedy Malczewski przez 4 lata wychowywał się u wuja w Wielgiem koło Ciepielowa, gdzie razem z jego synami-  Kazimierzem, Wacławem i Bronisławem pobierał nauki, jeden z synów - Wacław Karczewski - dramaturg i powieściopisarz jest autorem powieści "W Wielgiem", uznawanej za pierwowzór "Chłopów" Władysława Reymonta, powieści, za którą Reymont otrzymał literacką nagrodę Nobla w 1924 roku.

zobacz też:

Jacek Malczewski (1855-1929)

Cmentarz Rakowicki w Krakowie 6.11.2018

Piękna słoneczna pogoda zadecydowała, że przedłużyłam swój pobyt w Krakowie po to tylko, żeby się wybrać na spacer po Rakowickim Cmentarzu. 79 lat temu, Dzisiaj, 6 listopada przypada rocznica wydarzeń sprzed 79 lat - tzw. Sonderaktion Krakau, kiedy to 6 listopada 1939, 183 krakowskich profesorów i nauczycieli akademickich, w tym 155 pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego, zostało aresztowanych, a następnie wywiezionych do obozów koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau, gdzie kilkunastu z nich straciło życie. Wśród profesorów był Prof. Franciszek Leja (1885- 1979)

Tuż za bramą Cmentarza Rakowickiego znajduje się okazały grobowiec Bnińskich. Spoczywają tu: Izabella z Dzierżków Bnińska (1799-1873), Helena z hr. Bnińskich Szaszkiewiczowa (zm. 25.11.1877) i Wacława z Sobańskich Bnińska (+ 1889) - matka i żona hr. Romana Bnińskiego, dowódcy oddziału powstańczego w 1863 r., zesłańca na Syberię.

 

 

Odnalazłam grób Marii Zawilskiej (z d. też Zawilska, c. Jana Kantego Zawilskiego i Febroneli Szelewicz), żony Leopolda Zawilskiego, leżajskiego burmistrza, zamordowanego w 1945 roku. >> Zawilski Leopold (1884-1945)

 

 

 

 

Do grobu Wisławy Szymborskiej nie miałam trudności trafić, bywałam tu kilkakrotnie, jednak wiele osób błądzi między alejkami. Grób noblistki mimo, że jest bardzo skromny i niepozorny, obstawiony obficie światełkami pamięci.

 

 

 

Chester S. Gaj ur. 4.11.1917 - zm. 20.03.2011. Pilot RAF uczestnik "Bitwy o Anglię".

 

 

 

 

 

 

 

 

zobacz więcej zdjęć
Cmentarz Rakowicki w Krakowie

Na Cmentarzu Rakowickim spoczywają znane osoby, o których pisałam na blogu:

Józio Feldman
Wisława Szymborska
Rodzina Makarewiczów i Wicherków
Tadeusz Kantor
Antoni Wyspiański urodził się w Kuryłówce
Odo Bujwid pierwszy polski bakteriolog
Babcia Jerzego Nowosielskiego pochodziła z Tarnawca
Pikulscy z Leżachowa

Jubileusz 100-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie

W październiku wraz z inauguracją roku akademickiego 2018/19 r Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie rozpoczęła obchody Jubileuszu 100-lecia uczelni. 20 października 2018 minęło dokładnie 99 lat, kiedy to w 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski dokonał otwarcia Akademii Górniczej, uroczystości miały wówczas miejsce w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powstanie Akademii, jako wyższej szkoły górniczej zatwierdził już w 1913 roku cesarz Franciszek Józef I, inaugurację pierwszego roku akademickiego 1914/15 zaplanowano w październiku, ale wybuch I wojny światowej uniemożliwił rozpoczęcie działalności Akademii. 100 lat temu, w 1918, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości ponownie podjęto próby uruchomienia uczelni. 
Na dachu gmachu Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie - rzeźba św. Barbary, patronki uczelni, która została umieszczona pod koniec sierpnia 1939.

Witraż Adama Stalony-Dobrzańskiego ufundowany w woskówce (1946) i szkle (1948) przez Stowarzyszenie Studentów Akademii Górniczej. 

Na witrażu wyryty napis:

             Święta Barbaro patronko nasza

             Do Ciebie ufny podnosim wzrok

             Ciebie kopalni głąb nie przestrasza

             Ty światłem lica rozpraszasz mrok

             Prowadź górniczą brać naszą szarą

             Święta Barbaro

Witraż usunięty w 1949 przechowywany przez oo. Jezuitów w pomieszczeniach klasztornych kościoła św. Barbary. Zwrócony Akademii Górniczo-Hutniczej w 1981 roku. 

zobacz też:

Romantyczna ławeczka rektora AGH

Bar Mleczny Żaczek na Czarnowiejskiej

Spotkanie absolwentek UJ przed Collegium Novum

Pod Collegium Novum UJ poznałam dzisiaj bardzo miłą Panią Danutę. Zaoferowała mi zrobienie zdjęć przed, jak się okazało naszą wspólną uczelnią, i tak nawiązałyśmy rozmowę. 

Pani Danuta od miesiąca przebywa w Krakowie i od miesiąca zachwyca się swoim kochanym Krakowem. Przyjechała z Brukseli na Zjazd Absolwentów UJ, 50 lat temu studiowała prawo. Zjazd był wyjątkowo udany, nic dziwnego, pięćdziesięciolecie to imponujący Jubileusz, na który przyjechało niemalże z całego świata 70 osób. 
Pozazdrościłam takiego jubileuszowego spotkania, niestety mój rocznik jakoś nie umiał się zorganizować. Też byłoby co świętować, bo to już 40 lat upłynęło od zakończenia studiów. 
Cieszę się, że poznałam Panią Danutę, bo to było bardzo miłe spotkanie. Wspólne wspominanie czasów studenckich pod naszą Alma Mater to świetny sposób na spędzenie miłych chwil w Krakowie.   

A na zdjęciu widoczny fragment uniwersyteckiego Dębu Wolności, zasadzonego jeszcze w 1919 roku dla uczczenia odzyskanej przez Polskę rok wcześniej niepodległości. Dąb przed Collegium Novum zostanie wkrótce wycięty ze względu na ... prawdopodobnie krakowski smog i działalność patogennych owadów. 

 

Ciekawą historię figury Matki Boskiej Łaskawej przy Collegium Novum można przeczytać na blogu W Krakowie - Madonna z Faenzy

 Fot. Figura Matki Boskiej Łaskawej z 1771 roku

Koncert zespołu Les Ministrings "Dla Leczących i Leczonych"

18 października 2018 w godzinach popołudniowych przed Kliniką Onkologii przy ul. Garncarskiej w Krakowie zagrał jeden z najlepszych dziecięcych zespołów ze Szwajcarii. 
Dzieci swoją grą na skrzypcach i innych instrumentach muzycznych, ciekawą muzyką i aranżacją dostarczyły uczestnikom koncertu - "Leczącym i leczonym" wiele pozytywnych emocji i wzruszeń. Część chorych, którzy nie mogli zejść na dziedziniec wysłuchali koncertu z okien szpitala.
Koncert odbył się z inicjatywy lekarzy pracujących w Centrum Onkologii którzy jednocześnie prężnie działają w Stowarzyszeniu Krakowski Komitet Zwalczania Raka (KKZR). Pani Magdalena Chuderska dyrektor Stowarzyszenia KKZR podczas rozmowy, po koncercie zachęciła mnie do zapoznania się z ciekawymi inicjatywami, jakie Stowarzyszenie podejmuje w celu realizacji działań związanych z profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorych na nowotwory.